Көкшетау әкімдігі
Көкшетау қаласының ресми интернет-ресурсы

USD | KZT 385.42
EUR | KZT 424.58
RUB | KZT 6
Көкшетау қ.
14 °C
2019 ж. қыркүйектiң 18
Қазақстан Республикасы Президентінің Жолдауы

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2 қыркүйек 2019

СЫНДАРЛЫ ҚОҒАМДЫҚ ДИАЛОГ — ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ӨРКЕНДЕУIНIҢ НЕГIЗI

Құрметтi отандастар!

Құрметтi депутаттар, үкiмет мүшелерi!

Баршаңызды жаңа парламенттiк маусымның басталуымен құттықтаймын!

Бiз елiмiздiң жаңа тарихындағы маңызды белеске жақындап келемiз.

Отыз жылға жуық уақыт бұрын халқымыз өзiнiң Тәуелсiздiгiн жариялап, бабаларымыздың ғасырлар бойы аңсаған арманын орындады.

Осы уақыт iшiнде Қазақстанның Тұңғыш Президентi — Елбасы Нұрсұлтан Әбiшұлы Назарбаевтың басшылығымен елiмiз әлемдегi беделдI әрi орнықты мемлекетке айналды.

Баянды бiрлiгiмiздiң арқасында тәуелсiздiгiмiздi нығайтып, халқымыздың жағдайын жақсартуға жол аштық.

Бұл жасампаздық пен iлгерiлеу, бейбiтшiлiк пен келiсiм кезеңi болды.

Елiмiздiң даму жолын бүкiл әлем мойындап, қазақстандық, яғни Назарбаев моделi деп атады.

Қазiр бiзге Тәуелсiздiктiң жетiстiктерiн еселеп, елiмiздi дамудың жаңа сапалы кезеңiне шығару мүмкiндiгi берiлiп отыр.

Бiз бұған Елбасы саясатының сабақтастығын сақтап, жүйелi реформалар жүргiзу арқылы қол жеткiзе аламыз.

Өздерiңiзге белгiлi, осының бәрi менiң сайлау алдындағы бағдарламамның негiзi болды.

Қазiр мемлекеттiк органдар оны жүзеге асыру үшiн тиiстi жұмыстар жүргiзуде.

Мен халыққа берген уәделерiмдi мiндеттi түрде орындаймын.

В нашей работе следует исходить из необходимости полной реализации Пяти институциональных реформ и Плана Нации, разработанных Елбасы. Следует возобновить работу созданной им Национальной комиссии по модернизации.

Далее хотел бы высказать свои соображения по реализации наших общих задач, в частности, моей предвыборной платформы.

I. СОВРЕМЕННОЕ ЭФФЕКТИВНОЕ ГОСУДАРСТВО.

Обещанная мной политическая трансформация будет постепенно и неуклонно осуществляться с учетом интересов нашего государства и народа.

Мировой опыт свидетельствует о том, что взрывная, бессистемная политическая либерализация приводит к дестабилизации внутриполитической ситуации и даже к потере государственности.

Поэтому мы будем осуществлять политические реформы без «забегания вперед», но последовательно, настойчиво и продуманно. Наш фундаментальный принцип: успешные экономические реформы уже невозможны без модернизации общественно-политической жизни страны.

«Сильный Президент — влиятельный Парламент — подотчетное Правительство». Это еще не свершившийся факт, а цель, к которой мы должны двигаться ускоренными темпами.

Эта формула политической системы является основой стабильности государства.

Наша общая задача — воплотить в жизнь концепцию «Слышащего государства», которое оперативно и эффективно реагирует на все конструктивные запросы граждан. Только путем постоянного диалога власти и общества можно построить гармоничное государство, встроенное в контекст современной геополитики.

Поэтому необходимо поддерживать и укреплять гражданское общество, вовлекать его в обсуждение наиболее актуальных общегосударственных задач с целью их решения.

Именно для этого создан представительный по своему составу Национальный Совет общественного доверия, который будет работать по ротационному принципу.

В ближайшее время всем нам предстоит осуществить следующие меры.

Первое. Продолжить процесс партийного строительства.

Партия «Nur Otan», благодаря нашему Лидеру и ее Председателю Нурсултану Абишевичу Назарбаеву, последовательно выполняет нелегкую и ответственную миссию ведущей политической силы страны.

Мы должны сотрудничать и с другими политическими партиями и движениями, проводящими конструктивную политику на благо общества.

Основные проблемы, волнующие наше общество, должны обсуждаться и находить своё решение именно в Парламенте и в рамках гражданского диалога, но не на улицах.

Депутаты могут и должны пользоваться своими законными правами, в том числе направляя запросы в Правительство по злободневным проблемам и требуя от него принятия конкретных мер.

В то же время отношения между законодательной и исполнительной властями должны быть взаимоуважительными, деловыми, без искусственной конфронтации.

Как Глава государства, вижу свою задачу в том, чтобы содействовать развитию многопартийности, политической конкуренции и плюрализма мнений в стране.

Это важно для стабильности политической системы в долгосрочной перспективе.

Предстоящие выборы в Мажилис Парламента и маслихаты должны способствовать дальнейшему развитию многопартийной системы в стране.

Второе. Эффективная обратная связь с населением.

Общественный диалог, открытость, оперативное реагирование на нужды людей являются главными приоритетами в деятельности государственных органов.

В Администрации Президента создан отдел, который будет следить за качеством рассмотрения госорганами обращений граждан, принимать по ним оперативные меры.

Зачастую люди вынуждены обращаться к Президенту вследствие «глухоты» и закрытости чиновников в центре и на местах.

Неоднократные жалобы на несправедливость решений в какой-то сфере означают системные проблемы в конкретном госоргане или регионе. Теперь к этому следует относиться именно так, и принимать соответствующие решения.

С целью повышения эффективности работы госслужащих нужно привлечь в их ряды подготовленные молодые кадры.

В то же время, начиная с 2020 года мы приступим к постепенному сокращению численности государственных служащих, а высвободившиеся средства направим на материальное стимулирование наиболее полезных работников.

К 2024 году количество госслужащих и работников нацкомпаний следует сократить на 25 процентов.

Третье. Совершенствование законодательства о митингах.

Согласно Конституции наши граждане обладают правом свободного волеизъявления.

Если мирные акции не преследуют цель нарушения закона и покоя граждан, то нужно идти навстречу и в установленном законом порядке давать разрешения на их проведение, выделять для этого специальные места. Причем, не на окраинах городов.

Но любые призывы к неконституционным действиям, хулиганские акции будут пресекаться в рамках закона.

Төртiншi. Қоғамдық келiсiмдi нығайту.

Әлеуметтiк және этникалық топтар арасындағы келiсiм — бүкiл қоғамның бiрлескен еңбегiнiң нәтижесi.

Осыған орай, саяси үрдiстердi саралап, бiрлiгiмiздi нығайта түсу үшiн нақты шаралар қабылдау керек.

Қазақ халқының мемлекет құраушы ұлт ретiндегi рөлiн бекемдеп, этносаралық татулық пен дiнаралық түсiнiстiктi қалыптастыра беруiмiз қажет.

Бiздiң ұстанымымыз: Ел бiрлiгi — оның әралуандығында!

Единство нации в ее многообразии!

Елiмiздегi этникалық топтардың тiлi мен мәдениетiн дамытуға жағдай жасай беремiз.

Қазақ тiлiнiң мемлекеттiк тiл ретiндегi рөлi күшейiп, ұлтаралық қатынас тiлiне айналатын кезеңi келедi деп есептеймiн.

Бiрақ мұндай дәрежеге жету үшiн бәрiмiз даңғаза жасамай, жұмыла жұмыс жүргiзуiмiз керек.

Сондай-ақ, тiл үлкен саясаттың құралы екенiн де ұмытпаған жөн.

Белсендi азаматтық қоғам құру үшiн үкiметтiк емес ұйымдардың беделiн арттыру қажет деп санаймын.

Сондықтан, жақын арада Азаматтық қоғамды дамытудың 2025 жылға дейiнгi тұжырымдамасын әзiрлеп, қабылдауымыз керек.

Келер жылы аталып өтетiн маңызды мерейтойлар мен елеулi оқиғаларға дайындық жұмыстары басталды.

Ендiгi жылы бәрiмiз әл-Фарабидiң 1150 жылдық, Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойларын атап өтемiз.

Мерейтой барысында ысырапшылдыққа жол бермей, ғұлама тұлғаларымыздың еңбектерiн халық арасында дәрiптеуiмiз керек.

Сондай-ақ, ең маңызды мерекеге — Тәуелсiздiктiң отыз жылдығына байланысты тиiстi iс-шараларды iске асыруымыз қажет.

Ел өмiрiндегi осындай елеулi оқиғалар жас ұрпақты нағыз отаншылдыққа тәрбиелеуге жол ашады деп сенемiн.

II. ОБЕСПЕЧЕНИЕ ПРАВ И БЕЗОПАСНОСТЬ ГРАЖДАН.

Ключевым фактором усиления защиты прав граждан и их безопасности являются глубокие реформы судебной и правоохранительной систем.

Необходимо осуществить ряд серьезных мер по улучшению качества судебных решений.

Право судьи на вынесение решения, исходя из закона и внутренних убеждений, остается незыблемым. Однако следует провести тщательный анализ судебных решений, обеспечить единообразие судебной практики.

В публично-правовых спорах при обжаловании решений и действий органов власти граждане зачастую находятся в неравных условиях. Их возможности несоизмеримы с ресурсами госаппарата.

Поэтому необходимо внедрение административной юстиции, как особого механизма разрешения споров, нивелирующего эту разницу.

Впредь при разрешении споров суд будет вправе инициировать сбор дополнительных доказательств, ответственность за сбор которых, ляжет на государственный орган, а не на гражданина или бизнес.

Все противоречия и неясности законодательства должны трактоваться в пользу граждан.

Хотел бы также остановиться на следующем важном вопросе.

Мы отошли от чрезмерных репрессивных мер и жесткой карательной практики правосудия. Вместе с тем в стране все еще имеют место многочисленные тяжкие преступления.

Мы увлеклись гуманизацией законодательства, при этом упустив из виду основополагающие права граждан.

Нужно в срочном порядке ужесточить наказание за сексуальное насилие, педофилию, распространение наркотиков, торговлю людьми, бытовое насилие против женщин и другие тяжкие преступления против личности, особенно против детей. Это мое поручение Парламенту и Правительству.

Недавние трагические события вскрыли и проблему браконьерства, как опаснейшей формы организованной преступности.

Браконьеры экипированы, вооружены, чувствуют свою безнаказанность. Только в этом году от их рук погибли два инспектора по охране животного мира.

Недавно была пресечена преступная деятельность банды браконьеров на озере Маркаколь в Восточно-Казахстанской области.

Это только единичные случаи, но браконьерство пустило глубокие корни, в том числе при попустительстве правоохранительных органов. Браконьеры безжалостно уничтожают природу — наше национальное богатство.

Поручаю Правительству в течение двух месяцев принять безотлагательные меры по ужесточению соответствующего законодательства.

С повестки дня не сходит вопрос системной борьбы с коррупцией.

Необходимо восстановить антикоррупционную экспертизу проектов нормативных правовых актов центральных и местных органов с участием экспертов и общественности.

Следует законодательно и нормативно регламентировать ответственность первого руководителя ведомства, в котором произошло коррупционное преступление.

Надо также предусмотреть строгую ответственность сотрудников самих антикоррупционных органов за незаконные методы работы и провокационные действия. Им не должно быть места в следственной практике.

Принцип презумпции невиновности должен соблюдаться в полном объеме.

Одной из самых актуальных задач остается полноценная реформа правоохранительной системы.

Образ полиции, как силового инструмента государства, будет постепенно уходить в прошлое, она станет органом по оказанию услуг гражданам для обеспечения их безопасности.

На первом этапе необходимо до конца 2020 года реорганизовать работу Комитета административной полиции. Это нужно сделать качественно и без кампанейщины.

Эффективность работы полицейских зависит от престижа самой полицейской службы.

На реформу МВД будет направлено 173 млрд. тенге в течение трех следующих лет.

Эти средства пойдут на повышение заработной платы, аренду жилья, создание современных фронт-офисов полиции по принципу ЦОНов.

Особое внимание будет обращено на вопросы защиты граждан от природных явлений и техногенных аварий, которые, к сожалению, стали частым явлением не только в нашей стране, но и во всем мире.

В этой сфере должны работать профессиональные кадры.

Поручаю Правительству повысить оклады сотрудников гражданской защиты в рамках средств, выделяемых на реформу МВД, и направить на эти цели порядка 40 млрд. тенге.

Перед нами стоит задача формирования боеспособной армии на основе новой концепции.

События в Арыси показали, что в Вооруженных Силах накопились серьёзные проблемы.

Нужно, наконец, упорядочить все военные расходы, укрепить финансовую и общую дисциплину в армии. В то же время следует повышать престиж военной службы, материальное оснащение вооруженных сил.

Укомплектованная профессионально подготовленными, преданными Родине офицерскими кадрами и военнослужащими, наша армия должна быть готова к отражению угроз безопасности страны в новых геополитических реалиях.

III. ҚАРҚЫНДЫ ДАМЫҒАН ЖӘНЕ ИНКЛЮЗИВТI ЭКОНОМИКА.

Қазақстан экономикасы жаһандық сипаттағы қиындықтарға қарамастан алға iлгерiлеп келедi.

Жыл басынан берi оның өсiмi орташа әлемдiк көрсеткiштен жоғары болды.

Егер қажеттi құрылымдық өзгерiстердi жүзеге асырсақ, 2025 жылға қарай iшкi жалпы өнiмнiң жыл сайынғы тұрақты өсiмiн 5 пайызға және одан да жоғары деңгейге жеткiзуге болады.

Экономиканың дамуына тың серпiн беру үшiн Үкiмет пен Президент Әкiмшiлiгi отандық және шетелдiк сарапшылардың барлық жұмыстарын мұқият саралауы қажет.

Елбасы ұсынған 2050 жылға дейiнгi ұзақ мерзiмдi даму стратегиясына және Ұлт Жоспарына сәйкес бiрқатар құрылымдық мiндеттердi iске асыруымыз керек.

Бiрiншi. Шикiзатқа байланған менталитеттен бас тартып, экономиканы әртараптандыру.

«Бiлiм экономикасы», еңбек өнiмдiлiгiн арттыру, инновацияны дамыту, жасанды интеллектi жаһандық дамудың негiзгi факторларына айналды.

Индустрияландырудың үшiншi бесжылдығын жүргiзу барысында бұрын жiберiлген қателiктер мен олқылықтарды ескеруiмiз керек.

Бұл мәселелер бойынша менiң барлық тапсырмаларымды, ескертпелерiмдi Үкiмет толық орындауға мiндеттi.

Еңбек өнiмдiлiгiнiң нақты өсiмiн кем дегенде 1,7 есеге арттыруымыз керек.

Елiмiздi өңiрдегi көшбасшы ретiнде танытып, Орталық Азиядағы беделiмiздi арттыру — стратегиялық мiндет.

Бұл — Елбасы айқындаған саяси бағыт-бағдарымыз.

Второе. Повышение отдачи от квазигосударственного сектора.

Наши государственные компании превратились в громоздкие конгломераты, международная конкурентоспособность которых вызывает сомнения.

В целях сокращения неоправданного присутствия государства в экономике мною было принято решение о введении моратория на создание квазигоскомпаний.

Нам нужно понять, каков реальный вклад Фонда национального благосостояния в рост благосостояния народа за прошедшие 14 лет с момента создания Фонда.

Правительство вместе со Счетным комитетом в трёхмесячный срок должны провести анализ эффективности государственных холдингов и нацкомпаний.

Квазигосударственные компании зачастую конкурируют между собой на одном поле. В сфере жилищной политики, например, одновременно работают 7 государственных операторов, и это только на центральном уровне!

Количество государственных компаний можно и нужно сократить.

При этом следует аккуратно подходить к деятельности госкомпаний, работающих в стратегических секторах.

Контроль государства над ними должен сохраниться. В противном случае, вместо государственных монополистов мы получим частных монополистов со всеми вытекающими отсюда последствиями.

Правительству необходимо системно и предметно заниматься вопросами ценообразования и тарифов. Это касается и товаров и услуг естественных монополистов. Не секрет, что цены в нашей стране высокие — от продуктов питания и одежды до стоимости различных услуг.

Например, вызывает вопросы, почему авиабилеты основного авиаперевозчика по наиболее востребованным маршрутам гораздо дороже, порой до 30%, чем в Европе?! Чем обоснована сравнительно высокая стоимость услуг наших аэропортов?

Почему стоимость авиатоплива для иностранных перевозчиков в казахстанских аэропортах выше, чем для отечественных?

В результате авиационная отрасль Казахстана теряет свою международную конкурентоспособность, снижается транзитный потенциал страны.

При попустительстве профильного министерства, ведомств создан искусственный дефицит билетов в железнодорожных пассажирских перевозках.

Необходимо срочно навести порядок в этих сферах.

Наша цель — обеспечить полноценное развитие рыночных институтов и механизмов при стабилизирующей роли государства.

При этом нельзя забывать и об «экономике простых вещей». Это приоритетное направление нашей работы.

Үшiншi. Тиiмдi шағын және орта бизнес — қала мен ауылды дамытудың берiк негiзi.

Шағын, әсiресе, микробизнес елiмiздiң әлеуметтiк-экономикалық және саяси өмiрiнде маңызды рөл атқарады.

Атап айтқанда, ең алдымен ауыл тұрғындарына тұрақты жұмыс бередi, жұмыссыздықты азайтады. Сонымен қатар, салық базасын құрап, жергiлiктi бюджеттi нығайтады.

Сондай-ақ, жаппай кәсiпкерлiктi дамыту санаға сiңген патерналистiк пиғыл мен масылдықтан арылуға мүмкiндiк бередi.

Сондықтан мемлекет алдағы уақытта да бизнеске қолдау көрсете бередi.

Бұл мақсатқа Ұлттық қордан 100 миллиард теңгеге жуық қаржы бөлiндi.

Бiрақ сарапшылардың пiкiрiнше, қаржылай қолдаудың игiлiгiн жергiлiктi билiкпен байланысы бар шаруашылықтар ғана көрiп отыр.

Шын мәнiсiнде, жаңа жобалар бойынша компаниялар құрылып, жұмыс орындары ашылуы керек едi.

Бұл «қарапайым заттардың экономикасына» тiкелей байланысты.

Бiрақ, жергiлiктi әкiмдер ұйымдастыру жұмыстарын талапқа сай орындамаған.

Соның салдарынан салық және зейнетақы төлемдерiн арттырып, жергiлiктi бюджеттi нығайтуға жағдай жасалып отырған жоқ.

Осыған орай, Есеп комитетiне және Қаржы министрлiгiне қаражаттың жұмсалуын қатаң бақылауға алуды тапсырамын.

Елiмiзде кәсiпкерлiктi дамытудың үлгi боларлық мысалдары жеткiлiктi. Бiз шағын кәсiпкерлiктi бүкiл қоғам болып қолдауымыз керек.

Поручаю Правительству разработать законодательную основу освобождения компаний микро- и малого бизнеса от уплаты налога на доход сроком на три года.

Соответствующие поправки в законодательство должны вступить в силу с 2020 года.

С января 2020 года вступит в силу мое решение о трехлетнем запрете на проверки субъектов микро- и малого бизнеса.

Мы верим в добропорядочность и законопослушность нашего бизнеса, который должен нести ответственность перед потребителями и гражданами. В период действия моратория необходимо активизировать инструменты саморегулирования, общественного контроля.

В случаях нарушения субъектами бизнеса предписанных норм и правил, особенно, в санитарно-эпидемиологической сфере, такие компании будут закрываться, их владельцы — привлекаться к ответственности.

Таким образом, мы снижаем нагрузку на бизнес.

В то же время он по-прежнему наталкивается на многочисленные проблемы, связанные с действиями правоохранительных и контролирующих органов.

Участились случаи рейдерства в отношении МСБ.

Моя позиция по этому вопросу известна: любые попытки воспрепятствовать развитию бизнеса, особенно малого и среднего, должны рассматриваться как преступления против государства.

В этой связи нужны дополнительные меры законодательного характера. Парламент и Правительство должны предложить решение данной проблемы.

В то же время необходимо усилить противодействие теневой экономике, ужесточить борьбу с выводом капиталов, уходом от уплаты налогов.

Далее. Систему государственной финансовой поддержки МСБ нужно «перезагрузить», отдавая приоритет новым проектам.

Поручаю Правительству в рамках новой «Дорожной карты бизнеса» выделить на эти цели дополнительно 250 млрд. тенге в следующие три года.

Нужно активно внедрять новые формы поддержки бизнеса с упором на социальные аспекты — создание семейных бизнесов, в первую очередь для многодетных и малообеспеченных семей.

Следует обратить особое внимание и на развитие туризма, в особенности эко- и этнотуризма, как на важную сферу экономики.

750-летие Золотой Орды нужно отметить с точки зрения привлечения внимания туристов к нашей истории, культуре, природе.

Для развития туризма важно обеспечить строительство необходимой инфраструктуры, в первую очередь дорог, а также готовить квалифицированных специалистов.

Четвертое. Поддержка национального бизнеса на международных рынках.

Предстоит решительно повысить эффективность господдержки компаний, работающих на экспорт.

Я говорю, прежде всего, о среднем бизнесе.

Между тем, у нас отсутствуют действенные меры государственной поддержки именно этого сегмента предпринимателей. Прежде всего, в области сбыта продукции. Нужно поддержать наш МСБ.

Поручаю Правительству в рамках Госпрограммы индустриально-инновационного развития разработать комплекс мер по поддержке высокопроизводительного среднего бизнеса, включая налоговое, финансовое, административное стимулирование.

Необходимо серьезно активизировать работу по привлечению прямых иностранных инвестиций, без которых резервы дальнейшего роста экономики будут ограничены. Это одна из приоритетных задач исполнительной власти.

В рамках Стратегического плана развития Казахстана до 2025 года для каждой отрасли и региона установлены соответствующие целевые показатели.

Их достижение — прямая ответственность руководителей госорганов, особенно, акимов регионов.

Казахстан взял курс на развитие цифровой экономики.

Здесь предстоит большая работа. Наша задача — усилить лидерство в регионе по уровню развития инфокоммуникационной инфраструктуры.

Правительству предстоит адаптировать законодательство под новые технологические явления: 5G, «Умные города», большие данные, блокчейн, цифровые активы, новые цифровые финансовые инструменты.

Казахстан должен стать брендом в качестве открытой юрисдикции для технологического партнерства, строительства и размещения дата-центров, развития транзита данных, участия в глобальном рынке цифровых услуг.

Правительству следует продолжать оказывать содействие деятельности Международного финансового центра, который, по-сути, приобрел Конституционный статус. Международный финансовый центр «Астана» мог бы стать платформой для развития новейших цифровых технологий совместно с Назарбаев Университетом.

Пятое. Развитый агропромышленный комплекс.

Сельское хозяйство — наш основной ресурс, но он используется далеко не в полной мере.

Мы имеем значительный потенциал для производства органической и экологически чистой продукции, востребованной не только в стране, но и за рубежом.

Мы должны поэтапно увеличить количество орошаемых земель до 3 млн. гектар к 2030 году.

Это позволит обеспечить рост объема сельхозпродукции в 4,5 раза.

Министерствам торговли и интеграции, сельского хозяйства следует решительно поддержать фермеров со сбытом их продукции на внешних рынках.

Соответствующее поручение Правительство уже имеет. Это приоритетная задача.

Далее. Нужно отходить от сырьевой направленности экспорта сельхозпродукции, которая достигла 70%, в то время как перерабатывающие предприятия загружены всего на 40%.

Актуальной задачей является привлечение в сельское хозяйство иностранных инвесторов. Переговоры уже ведутся, Правительству нужно достичь конкретных результатов.

Жұртшылықты толғандырып жүрген жер мәселесiне арнайы тоқталғым келедi.

Мемлекет басшысы ретiнде тағы да мәлiмдеймiн: жерiмiз шетелдiктерге сатылмайды. Оған жол берiлмейдi.

Бұл мәселе бойынша қауесет таратуды доғару керек. Бiрақ жердi тиiмдi пайдалануды қамтамасыз ету — бiздiң мiндетiмiз.

Вопрос неэффективного использования земельных ресурсов становится все более актуальным.

Положение усугубляется низким уровнем прямых налогов на землю.

Многие из тех, кто получил бесплатно от государства право аренды на землю, держат землю впрок, не работая на ней. В стране сложился целый слой так называемых «латифундистов». Они ведут себя как «собака на сене».

Пора приступить к изъятию неиспользуемых сельхозземель.

Земля — наше общее богатство и должна принадлежать тем, кто на ней работает.

Правительству и Парламенту следует предложить соответствующие механизмы.

Это тем более важно, что без решения этого вопроса уже невозможно качественное развитие отечественного АПК.

Сегодня увеличение производства мяса упирается не столько в проблему маточного поголовья, сколько в проблему нехватки у фермеров земли для выращивания кормовых культур. Обеспеченность кормами составляет менее 60%.

Повышение продуктивности сельского хозяйства невозможно без организации надлежащих условий для качественной жизни на селе.

Мы продолжим реализацию специального проекта Елбасы «Ауыл — Ел Бесiгi».

Нам предстоит решить крайне непростую проблему содержания небольших населенных пунктов. Разработаны региональные стандарты, которые теперь следует внедрить в более чем трех тысячах опорных и спутниковых сельских населенных пунктах.

Поручаю Правительству направить на реализацию «Ауыл — Ел Бесiгi» 90 млрд. тенге в следующие три года дополнительно к 30 млрд. тенге, выделенным в этом году.

Эти средства пойдут как на решение инфраструктурных вопросов — транспорт, водоснабжение, газификация, так и на ремонт и строительство школ, больниц, спортивных площадок.

Расходование данных средств должно быть на строгом контроле всех госорганов.

Шестое. Справедливое налогообложение и разумное финансовое регулирование.

Несмотря на рост ВВП и доходов населения, имущественное расслоение внутри казахстанского общества сохраняется и даже усиливается.

Это тревожный фактор, требующий к себе особого внимания.

Считаю, что необходимо модернизировать налоговую систему с фокусом на более справедливое распределение национального дохода.

Правительство должно обратить внимание и на растущий объем социальных отчислений.

С одной стороны, эти сборы обеспечивают стабильность социальной и пенсионной систем.

Однако есть риски, что работодатели утратят стимулы к созданию рабочих мест и повышению заработной платы. Бизнес будет уходить в тень.

Поэтому поручаю Правительству отложить введение дополнительных пенсионных отчислений в размере 5% до 2023 года. Затем вернемся к этому вопросу.

За это время Правительство, представители бизнеса и эксперты должны просчитать варианты и прийти к согласованному решению с учетом интересов как будущих пенсионеров, так и работодателей.

Правительство должно наложить запрет на все выплаты, сборы, не предусмотренные Налоговым Кодексом. Это, по сути, дополнительные налоги.

Отдельная проблема — повышение качества текущей налоговой системы.

Она должна стимулировать компании инвестировать в человеческий капитал, в повышение производительности труда, техническое перевооружение, экспорт.

Следует повсеместно вводить безналичные платежи, устранив сдерживающий фактор — высокую комиссию банков. Для этого необходимо активно развивать небанковские платежные системы с соответствующими правилами регулирования. При очевидной простоте и привлекательности данного сегмента он не должен превратиться в канал по отмыванию денег и вывода капитала из страны. Национальному банку следует наладить действенный контроль в этой сфере.

Следующий вопрос. Для поддержки экспорта несырьевой продукции предстоит рассмотреть вопрос применения более простых и быстрых процедур возврата НДС.

Один из самых проблемных вопросов нашей экономики — недостаточный объем ее кредитования. За последние пять лет общий объем кредитования юридических лиц, а также малого и среднего бизнеса сократился более чем на 13%.

Банки второго уровня ссылаются на дефицит хороших заемщиков и закладывают чрезмерные риски в стоимость кредитных средств.

Проблема качественных заемщиков, конечно, есть. Но нельзя заниматься перекладыванием ответственности, идти только по легкому пути.

Я ожидаю слаженной и эффективной работы Правительства и Нацбанка по этому вопросу.

Другая проблема — закредитованность, особенно социально уязвимых слоев населения, повлекла за собой необходимость принятия экстренных мер. Вы об этом знаете.

Эта проблема приобрела социальную и политическую остроту.

Поэтому поручаю Правительству, Нацбанку в течение двух месяцев подготовить к внедрению механизмы, которые гарантированно не допустят повторение такого положения.

Недостаточная эффективность денежно-кредитной политики становится одним из тормозов экономического развития страны.

Следует обеспечить кредитование бизнеса банками второго уровня на приемлемых условиях и на длительный срок. Нацбанку до конца года необходимо завершить независимую оценку качества активов банков второго уровня.

Жетiншi. Ұлттық қорды тиiмдi пайдалану мәселесi.

Ұлттық қор қаражатының ағымдағы мәселелердi шешуге жұмсалуын қысқарту қажет.

Бұл — келешек ұрпақтың қаржысы.

Ұлттық қордың трансферттерi бәсекеге қабiлеттi экономиканы қалыптастыруға бағытталған бағдарламаларды және жобаларды жүзеге асыру үшiн ғана бөлiнуi керек.

Кепiлдендiрiлген трансферт көлемi екi мың жиырма екiншi (2022) жылдан бастап бiрте-бiрте 2 триллион теңгеге дейiн азаюы тиiс.

Қор қаржысын пайдаланудың анағұрлым тиiмдi инвестициялық саясатын жүргiзген жөн.

Үкiметке Ұлттық Банкпен бiрлесiп, жыл соңына дейiн Ұлттық қордың қаржысына иелiк етудi жетiлдiру үшiн нақты ұсыныстар әзiрлеудi тапсырамын.

Сегiзiншi. Еңбекақы төлеу деңгейiн арттыру.

Кен өндiру саласындағы iрi кәсiпорындардың табысы артқанмен азаматтарымыздың жалақысы айтарлықтай өспегенiн көрiп отырмыз.

Халықтың әлеуметтiк жағдайы туралы айтылып отырғандықтан, Үкiмет бұл мәселеге қатысты табандылық танытуы керек.

Үкiметке еңбекақы төлеу қорын арттыру үшiн жұмыс берушiлердi ынталандыру мәселесiн пысықтауды тапсырамын.

IV. ӘЛЕУМЕТТIК ЖАҢҒЫРУДЫҢ ЖАҢА КЕЗЕҢI.

Елiмiздiң бюджетi екi негiзгi мақсатқа бағытталуы тиiс — экономиканы дамыту және әлеуметтiк мәселелердi шешу.

Әлеуметтiк салада мынадай бағыттарға баса мән беру керек.

Бiрiншi. Бiлiм беру сапасын жақсарту.

Бiздiң елiмiзде еңбек ресурстарының балансын есепке алудың тиiмдi әдiстемесi әлi күнге дейiн әзiрленген жоқ.

Шын мәнiнде, мамандар даярлаудың отандық жүйесi нақты еңбек нарығынан тыс қалған.

Жыл сайын 21 мыңға жуық мектеп түлегi кәсiби және жоғары оқу орындарына түсе алмай қалады.

Жастардың бұл тобы жұмыссыздар мен маргиналдардың негiзiн құрайды. Олар амалының жоқтығынан қылмыстық және экстремистiк ағымдардың ықпалына түсуде.

Бiз оқушылардың қабiлетiн айқындап, кәсiби бағыт-бағдар беру саясатына көшуiмiз қажет.

Бұл саясат орта бiлiм берудiң ұлттық стандартының негiзi болуы тиiс.

Экономикамызда техника саласының мамандарына сұраныс өте жоғары, бiрақ мүмкiндiктер аз. Кәсiпорындар тиiстi мамандарды шетелден шақыруға мәжбүр. Осындай келеңсiз жағдайды жедел түзетуiмiз керек.

Қала мен ауыл мектептерi арасындағы орта бiлiмнiң сапасы алшақтап барады.

Негiзгi мәселе — ауылдық жерлердегi бiлiктi педагог кадрлардың тапшылығы.

Сондықтан «Дипломмен — ауылға» бағдарламасының аясын кеңейтiп, жұмысты жаңа деңгейде жалғастыруымыз қажет. Үкiметке келесi жылдан бастап осы бағдарламаны қаржыландыруды 20 млрд. теңгеге жеткiзудi тапсырамын.

Дарынды ауыл жастарын iрiктеп, отандық және шетелдiк жоғары оқу орындарына дайындау керек.

Аз қамтылған және көп балалы отбасыларды қолдау үшiн Үкiметке Дарынды баланың қабiлетiн дамытудың жол картасын әзiрлеудi тапсырамын.

Үкiмет пен әкiмдер осындай балалардың үйiрмелер мен орталықтарға, жазғы лагерьлерге баруы үшiн мүмкiндiк жасауы керек.

Ендi жоғары бiлiмнiң сапасына жеке тоқталғым келедi.

Өз түлектерiн жұмыспен қамту жағынан елiмiздегi жоғары оқу орындарының жартысы ғана 60 пайыздық деңгейге қол жеткiзiп отыр.

Сондықтан олардың санын қысқарту мәселесiн қарау керек.

Терең бiлiм берудiң орнына диплом сатумен айналысқан университеттерiмiз бар екенi де жасырын емес.

Бiрiншi кезекте соларға тыйым салу арқылы бiз оқу орындарындағы бiлiм беру сапасын арттыруға күш саламыз.

Бiлiм саласына қатысты тағы бiр мәселе — қаржыландырудың бiркелкi болмауы және өңiрлiк басқарудың қазiргi жүйесiнiң тиiмсiздiгi.

Бiлiм бөлiмдерiн басқару және бюджет қаржысын әкiмшiлендiру функцияларын аудандық деңгейден облыстық деңгейге беру керек.

Бiлiм берудiң барлық деңгейiнде дербес қаржыландыру тәртiбiн енгiзу қажет.

Тағы бiр өзектi мәселе. Бұл — оқулық сапасының төмендiгi.

Оқушыларды сапалы оқулықтармен қамтамасыз ету — тиiстi министрлiктiң тiкелей мiндетi.

Мұғалiмдер мен оқытушылардың әлеуметтiк жағдайын жақсартпасақ, бұл шаралар жүзеге аса қоймайды.

Сондықтан мен Тамыз конференциясында алдағы төрт жыл iшiнде мұғалiмдердiң еңбек ақысын екi есе арттыруды тапсырдым. Бұл — келесi жылдан бастап ұстаздардың жалақысы 25 пайызға өседi деген сөз.

Особого внимания требует ситуация в науке. Без нее мы не сможем обеспечить прогресс нации. Другое дело, насколько качественна и эффективна наша наука?

Правительству следует рассмотреть данную проблему под углом зрения повышения уровня научных исследований и их применения на практике.

Второе. Поддержка института семьи и детства, создание инклюзивного общества.

Вопросы защиты прав ребенка и противодействия бытовому насилию должны быть нашим приоритетом.

Следует целенаправленно заняться проблемой высокой суицидальности среди подростков.

Нам предстоит создать целостную программу по защите детей, пострадавших от насилия, а также их семей.

Особое внимание должно уделяться семьям, у которых на попечении находятся дети с ограниченными возможностями. Только по официальной статистике на учете по инвалидности состоит более 80 тысяч детей.

Правительству следует разработать меры по улучшению медицинского и социального сопровождения детей с диагнозом ДЦП.

Необходимо расширить сеть малых и средних центров реабилитации для детей в «шаговой доступности».

Мы обязаны создавать равные возможности для людей с особыми потребностями.

Я говорил об этом в рамках своей предвыборной платформы. Теперь поручаю Правительству выделить на данные цели не менее 58 млрд. тенге в течение трех лет.

Особого внимания требуют вопросы укрепления здоровья нации. Важно развивать массовый спорт среди всех возрастных групп населения.

Нужно обеспечить максимальную доступность спортивной инфраструктуры для детей.

Развитие массовой физической культуры должно стать пирамидой, на вершине которой будут новые чемпионы, а у её основания мы получим здоровую, активную молодёжь и, в конечном счете, сильную нацию.

Необходимо законодательное обеспечение этого курса, а также принятие Комплексного плана по развитию массового спорта.

2020 год объявлен «Годом волонтера». Актуальная задача — расширить участие граждан, особенно молодежи, студентов и учащихся в добровольческой деятельности, привить им навыки активной жизненной позиции. Это важная составляющая часть нашей работы по укреплению гражданского общества.

Третье. Обеспечение качества и доступности медицинских услуг.

Здесь дают о себе знать региональные дисбалансы в показателях здоровья населения, особенно по материнской и младенческой смертности.

Да, этот показатель снижается, но все еще высок и значительно превышает уровень развитых стран.

Правительству предстоит создать перечень приоритетов для каждого региона по конкретным нозологиям в медицине и внедрить бюджетное финансирование на его основе.

С 1 января 2020 года в Казахстане запускается система обязательного социального медицинского страхования.

Хочу донести до каждого: государство сохраняет гарантированный объем бесплатной медицинской помощи. На его финансирование будет направлено более 2,8 трлн. тенге в течение следующих трех лет.

В свою очередь, реализация ОСМС призвана улучшить качество и доступность медицинских услуг.

В рамках трехлетнего бюджета будет направлено дополнительно более 2,3 трлн. тенге на развитие системы здравоохранения.

Правительству нужно предельно ответственно подойти к вопросу реализации социального медстрахования во избежание его очередной дискредитации.

Права на ошибку у нас уже нет.

Төртiншi. Мәдениет қызметкерлерiн қолдау.

Бiз мәдениет саласында жұмыс iстейтiн азаматтарға жеткiлiктi түрде көңiл бөлмей отырмыз.

Бұл — ең алдымен, кiтапхана, музей, театр қызметкерлерiне қатысты мәселе.

Олардың еңбекақысы соңғы жылдары мүлде көбейген жоқ.

Соның салдарынан мәдениет қызметкерлерi, әсiресе жас мамандар жеңiлдiгi бар тұрғын үй бағдарламаларына қатыса алмайды.

Мұндай ахуал осы кәсiптiң беделiн түсiрiп, лайықты кадрлардың тапшылығы айқын сезiлуде.

Келесi жылдан бастап Үкiмет мәдениет қызметкерлерiнiң еңбекақысын көбейтуi тиiс.

Сондай-ақ, бiлiм беру және денсаулық сақтау салаларындағы мiндеттi әлеуметтiк жеңiлдiктер мәдениет саласының өкiлдерiне де берiлуi керек.

Пятое. Дальнейшее развитие системы социальной поддержки.

Государством предпринимаются все меры для поддержки нуждающихся граждан.

Но ряд принятых решений были не совсем выверены.

В результате мы получили серьезный рост патерналистских настроений. За 5 лет численность получателей адресной социальной помощи в Казахстане выросла с 77 тыс. человек до более чем 1,4 млн.

Объем выделяемых из бюджета средств на социальную поддержку с 2017 года увеличился в 17 раз и более.

Другими словами, все больше людей предпочитают не работать либо, что еще хуже, утаивают свои доходы для получения социальной помощи. Факты получения социальной помощи состоятельными семьями освещались в средствах массовой информации.

Еще раз отмечу. Наше государство по Конституции является социальным и поэтому должно выполнять свои обязательства перед гражданами.

Правительство в своей работе обязано исходить из этого принципа, а резервы необходимо находить за счет сведения на нет всех неэффективных расходов и повышения доходов.

Такие резервы, безусловно, имеются. Министерство финансов проводит работу по увеличению доходов. Но нужны дополнительные усилия. Например, в отношении таможни.

Елбасы на заседании политсовета партии «Nur Otan» обратил особое внимание на упорядочение процесса государственных закупок. Министерство финансов приступило к оптимизации закупок, но необходимы меры законодательного характера.

Госзакупки таят в себе огромный резерв (по некоторым подсчетам до 400 млрд.тенге в год), который мог бы пойти на решение острых социальных вопросов.

В 2018 году объем госзакупок составил 4,4 трлн. тенге, из которых 3,3 трлн. тенге или 75% осуществлены неконкурентным способом из одного источника.

Пора закрыть эту «кормушку» для чиновников и разного рода «прилипал».

Возвращаясь к адресной социальной помощи, Правительству следует скорректировать механизм ее выделения, чтобы она стала прозрачной, справедливой, мотивировала к труду, а не к праздному образу жизни. Помощь в основном должны получать те, кто трудится.

В то же время нужно позаботиться о детях из малообеспеченных семей. Для них необходимо ввести гарантированный социальный пакет — регулярную помощь детям дошкольного возраста, бесплатное горячее питание для всех школьников, обеспечение их учебными принадлежностями и формой, оплату медицинской, в том числе стоматологической помощи, возмещение затрат на проезд в общественном транспорте.

Все эти меры должны вступить в действие с 1 января 2020 года.

Правительству совместно с НПП «Атамекен» предстоит срочно, в течение месяца, разработать специальную программу вовлечения многодетных матерей в микро и малый бизнес, в том числе на дому.

Шестое. Отдельно хочу обратить внимание на развитие отечественной пенсионной системы, в которой накопились серьезные проблемы.

На текущий момент проблема недостаточности пенсионных сбережений не столь ощутима. Однако уже через 10 лет ситуация может измениться. Количество работающих граждан, производящих пенсионные накопления, заметно уменьшится, в то время как количество пенсионеров возрастет.

При этом уровень накоплений и инвестиционных доходов, получаемых с пенсионных активов, остается низким.

Поэтому Правительству совместно с Национальным банком следует провести серьезную работу по повышению эффективности пенсионной системы.

Сейчас работающему человеку пользоваться пенсионными накоплениями можно только после выхода на пенсию. Но понятно желание людей использовать эти средства еще до выхода на пенсию.

Поручаю Правительству до конца года проработать вопрос целевого использования работающими гражданами части своих пенсионных накоплений, например, для покупки жилья или получения образования.

В целях оптимизации затрат и улучшения качества инвестиционного управления активами поручаю Правительству изучить вопрос консолидации внебюджетной системы социального обеспечения путем создания единого социального фонда и введения одного социального платежа.

V. СИЛЬНЫЕ РЕГИОНЫ — СИЛЬНАЯ СТРАНА.

В этом направлении нужно сосредоточиться на следующих задачах.

Первое. Повышение эффективности работы местных органов власти.

У людей всегда должен быть доступ к местным властям. Это — аксиома, но не реальность.

Считаю возможным в качестве пилотного проекта внедрить систему оценки населением эффективности работы местной власти.

Например, если в результате опроса или онлайн-голосования более 30% жителей считают, что аким города или села неэффективен — это основание для создания Администрацией Президента специальной комиссии с целью изучения возникшей проблемы с внесением соответствующих рекомендаций.

Второе. Реформа системы межбюджетных отношений.

Очевидно, что текущая система межбюджетных отношений не стимулирует акиматы всех уровней к созданию собственной базы развития — малого и среднего бизнеса. Регионы слабо мотивированы на поиск дополнительных источников доходов.

Со следующего года в распоряжение регионов передаются дополнительные налоговые поступления от МСБ.

Но этого недостаточно. НазрелА необходимость пересмотра организации бюджетного процесса на всех уровнях. Большую роль в этой работе должно сыграть реальное вовлечение населения в формирование местных бюджетов.

Районный, городской и сельский уровни власти должны стать экономически более самостоятельными в решении задач местного значения. Их права, обязанности и ответственность следует четко урегулировать в законодательных актах.

Третье. Управляемая урбанизация и единая жилищная политика.

Принятые ранее законы «О статусе столицы» и «Об особом статусе города Алматы» сыграли свою позитивную роль, но сегодня нуждаются в совершенствовании.

Необходимо расширить компетенции акиматов трех самых крупных городов, в том числе и в области градостроительной политики, транспортной инфраструктуры, формирования архитектурного облика.

Большое количество населения городов республиканского значения это уже не предмет гордости, а основание для обеспокоенности с точки зрения полного обеспечения социально-экономических потребностей жителей.

Мы наблюдаем перенаселенность крупнейших городов и в то же время нехватку людских и трудовых ресурсов в таких городах как, например, Павлодар и Петропавловск, где создаются надлежащие условия для приема новых жителей.

Правительство должно принять действенные меры по управлению миграционными процессами.

В своей предвыборной программе я отметил необходимость разработки единой жилищной политики.

Основной принцип — повышение доступности жилья, особенно для социально-уязвимых слоев населения.

Правительству необходимо разработать единую модель жилищного развития в стране, отойти от практики принятия разрозненных между собой программ.

Например, в рамках программы «7-20-25», которая изначально предполагалась как социальная, средний уровень семейного дохода заемщика должен составлять около 320 тыс. тенге в месяц. Людям с небольшим уровнем доходов участие в ней оказалось не по карману.

Поэтому в этом году по инициативе Елбасы запущена новая программа «Бақытты Отбасы» с льготной ставкой в 2% и первоначальным взносом 10%. Это весьма выгодные условия.

До конца года не менее 6 тыс. семей приобретут жилье в рамках этой программы. В первую очередь, многодетные семьи и семьи, воспитывающие детей-инвалидов. С 2020 года 10 тысяч таких семей ежегодно будут обеспечиваться жильем.

Правительству следует определить четкие критерии для участия в программе и обеспечить ее жесткое администрирование. Поддержка должна предоставляться исключительно тем, кто в ней действительно нуждается.

Мое поручение Правительству — в течение трех лет решить вопрос предоставления жилья малообеспеченным многодетным семьям, стоящим в очереди. Их у нас около 30 тысяч.

Гражданам, которые не располагают доходами для приобретения жилья в собственность, надо дать возможность проживания на условиях социальной аренды.

На эти цели к 2022 году государством будет выделено свыше 240 млрд. тенге.

Следует разработать новые меры вовлечения частного бизнеса в эту работу, задействовать механизмы государственно-частного партнерства.

Люди недовольны непрозрачным процессом формирования и продвижения очередности при предоставлении акиматами социальных квартир.

Правительству до конца года следует создать единую национальную систему учета очередников на арендное жилье, а также на получение льготных жилищных займов по программе «Бақытты Отбасы».

Несмотря на снижение износа коммунальных сетей с 65% до 57%, данный показатель остается высоким.

Кроме того, из 78 тысяч многоквартирных домов более 18 тысяч требуют ремонта.

Необходимо выделить регионам не менее 30 млрд.тенге за два года в виде бюджетных кредитов на модернизацию и ремонт жилого фонда.

Поручаю Правительству предусмотреть данный механизм и жестко контролировать эффективность освоения этих средств.

Бюджеты развития регионов к 2022 году превысят 800 млрд. тенге.

Поручаю акимам совместно с местными маслихатами обеспечить направление половины этих средств на софинансирование модернизации ЖКХ и решение актуальных социальных проблем жителей регионов.

Четвертое. Развитие инфраструктуры.

Очевидно, что жители различных регионов страны имеют разный уровень доступа к чистой питьевой воде, природному газу, транспортной инфраструктуре.

Необходимо активизировать работу по нивелированию этого неравенства.

По поручению Елбасы заканчивается строительство первой очереди магистральной сети газопровода «Сарыарка».

Со следующего года будет начата работа по строительству распределительных сетей в городе Нур-Султан и Карагандинской, а в дальнейшем в Акмолинской и Северо-Казахстанской областях.

На эти цели государство выделяет 56 млрд. тенге. В результате более 2,7 млн. человек получат доступ к природному газу.

В течение следующих трех лет будет выделено порядка 250 млрд. тенге на обеспечение наших граждан чистой питьевой водой и услугами водоотведения.

В поле зрения исполнительной власти должна находиться полная и качественная реализация программы «Нурлы Жол».

Это стратегический проект, благодаря которому действенная модернизация затронет всю транспортную инфраструктуру.

На эти цели до 2022 года государство вложит более 1,2 трлн. тенге инвестиций.

Правительство и раньше выделяло огромные средства, но они в подавляющем большинстве ушли в песок, а точнее сказать — в карманы чиновников, однако чистой воды, дорог и прочей инфраструктуры так и не хватает.

На этот раз Правительство и Парламент, вместе со Счетным комитетом должны обеспечить абсолютную эффективность использования бюджетных средств.

Правительству необходимо активизировать работу по улучшению экологии, расширению использования возобновляемых источников энергии, культивированию бережного отношения к природе. В этом отношении одобрения заслуживает кампания «Бiрге — Таза Қазақстан!», которую нужно продолжить.

Парламенту предстоит обсудить и принять новую редакцию Экологического кодекса.

В целом Правительство в предстоящий период должно повысить эффективность своей деятельности. Казахстанцы ждут конкретных результатов.

Құрметтi отандастар!

Бiз елiмiздi реформалаудың жаңа кезеңiне қадам бастық. Осы маңызды мiндеттердi сапалы орындауымыз керек.

Елiмiздiң әрбiр тұрғыны оң өзгерiстi сезiнуi тиiс.

Мен мемлекеттiк органдардан жұмысты жедел атқарып, нақты нәтижеге қол жеткiзудi талап етемiн.

Реформаны тек реформа үшiн жүргiзуге жол берiлмейдi.

Әрбiр министрде және әкiмде нәтижелi жұмыстың негiзгi көрсеткiштерiнiң тiзiмi болуы тиiс.

Сол арқылы олардың нақты мақсатқа қол жеткiзу деңгейi анықталады.

Үкiмет мүшелерiне, мемлекеттiк органдар мен өңiрлердiң, мемлекеттiк компаниялардың және мекемелердiң басшыларына тиiстi реформаның жүзеге асырылуы үшiн дербес жауапкершiлiк жүктеледi.

Осыған байланысты, жақында тиiстi Жарлыққа қол қойдым. Бұл Жарлықтың аясында елдегi ахуал, соның iшiнде аймақтардағы халықтың жағдайы сауалнама негiзiнде нақты бағаланатын болады.

Үкiметтiң әлеуметтiк және экономикалық саясатқа жауапты құрылымдары қоғамның қажеттiлiктерiне сәйкес алдын-ала нақты жұмыс жүргiзуi қажет. Бұл үшiн бақылау, талдау және болжау жүйесiн неғұрлым күшейту керек.

Сондықтан депутаттарымыздың өтiнiшiне орай Парламент жанынан Заңнаманы зерделеу және сараптау институтын құру жөнiнде тапсырма беремiн.

Аталған құрылым заңдарымыздың сапасын арттыруға ықпал етуi тиiс.

Қадiрлi қазақстандықтар!

Халқымызды толғандыратын барлық мәселелер бiзге белгiлi.

Осыған орай, ахуалды жақсарту үшiн iс-қимыл жоспары әзiрленiп жатыр.

Бiзге зор жауапкершiлiк жүктелiп отыр.

Мен ел тағдырына жаны ашитын әрбiр азаматқа зор сенiм артамын.

Қазақстан — ортақ шаңырағымыз!

Мен бәрiңiздi мерейлi мекенiмiздi өркендетуге үлес қосуға шақырамын!

Сындарлы қоғамдық диалог — татулық пен тұрақтылық негiзi.

Ұлы Абай өзiнiң алтыншы қара сөзiнде «Бiрлiк — ақылға бiрлiк» дегенiн бiлесiздер.

Елбасымыздың «Ел бiрлiгi — ең асыл қасиет» деген қанатты сөзi — бiздiң айнымас қағидамыз.

Береке мен бiрлiк, ақыл мен парасат халқымызды үнемi алға бастап келедi.

Бағытымыз — айқын, жолымыз — ашық.

Бәрiмiз бiрге болсақ, елiмiз бұдан да зор жетiстiкке жетедi деп сенемiн!

Баршаңызға амандық, табыс тiлеймiн.

Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. 2018 жылғы 5 қазан

ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ ӘЛ-АУҚАТЫНЫҢ ӨСУI: ТАБЫС ПЕН ТҰРМЫС САПАСЫН АРТТЫРУ

Құрметтi қазақстандықтар!

Бiз тәуелсiздiк жылдары көп жұмыс атқардық.

Экономикасы қарқынды дамып келе жатқан заманауи прогрессивтi мемлекет құрып, бейбiтшiлiк пен қоғамдық келiсiмдi қамтамасыз еттiк.

Сапалы әрi тарихи маңызы зор құрылымдық, конституциялық және саяси реформалар жүргiздiк.

Қазақстанның халықаралық беделiнiң артуына және оның аймақтағы геосаяси рөлiнiң күшеюiне қол жеткiздiк.

Бiз өңiрлiк және жаһандық проблемаларды шешу iсiне зор жауапкершiлiкпен қарайтын жауапты әрi қалаулы халықаралық серiктес ретiнде танылдық.

Қазақстан ТМД және Орталық Азия елдерi арасынан «ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесiн өткiзу үшiн әлемдiк қоғамдастық таңдап алған бiрiншi мемлекет болды.

Бiз Еуразия өңiрiнiң қаржылық, iскерлiк, инновациялық және мәдени орталығы ретiнде қалыптасуын қамтамасыз етiп, жаңа елордамыз — Астананы салдық.

Халық саны 18 миллионнан асып, өмiр сүру ұзақтығы 72,5 жасқа жеттi.

Бiз берiк экономикалық негiз қалыптастырдық.

Соңғы 20 жыл iшiнде елiмiзге 300 миллиард АҚШ доллары көлемiнде тiкелей шетел инвестициясы тартылды.

Экономиканы өркендетудiң негiзi саналатын шағын және орта бизнес нығайып келедi.

Дүниежүзiлiк Банктiң бизнес жүргiзу жеңiлдiгi рейтингiнде Қазақстан 190 елдiң iшiнде 36-шы орынға көтерiлдi.

Бiз әрдайым сыртқы сын-қатерлерге дер кезiнде назар аударып, оларға дайын бола бiлдiк.

Соған байланысты, мен елiмiздi жаңғырту жөнiнде қажеттi бағдарламалық бастамалар жасадым.

Олардың жүзеге асырылуы табысты дамуымыздың негiзгi факторына айналды.

Бiздiң стратегиялық мақсатымыз — 2050 жылға қарай әлемдегi озық дамыған 30 елдiң қатарына қосылу.

2014 жылы елiмiздiң инфрақұрылымын жаңартатын «Нұрлы жол» кешендi бағдарламасын iске асыруды бастадық.

Үш жыл бұрын «100 нақты қадам» — Ұлт жоспарын жарияладық.

Содан кейiн елiмiздiң Үшiншi жаңғыруына кiрiстiк.

Оның басты мiндетi — Қазақстанның жаһандық бәсекеге қабiлеттiлiгiн қамтамасыз ететiн экономикалық өсiмнiң жаңа моделiн құру.

Елiмiздiң орнықты дамуы өмiр сүру деңгейiн одан әрi арттыруға деген зор сенiм ұялатады.

Бiз жаңа мiндеттердi атқаруға дайынбыз.

Құрметтi отандастар!

Соңғы кездерi әлемдiк саяси және экономикалық трансформация үдерiстерi күшейе түстi.

Әлем қарқынды түрде өзгерiп келедi.

Мызғымастай көрiнген жаһандық қауiпсiздiк жүйесiнiң тұғыры мен халықаралық сауда ережелерi бұзылуда.

Жаңа технологиялар, роботтандыру мен автоматтандыру еңбек ресурстарына және адам капиталының сапасына қатысты талаптарды күрделендiруде.

Қаржы жүйелерiнiң мүлде жаңа архитектурасы түзiлуде.

Бұл орайда қор нарықтары кезектi қаржы дағдарысына алып келуi мүмкiн жаңа «сабын көбiгiн» үрлеуде.

Бүгiнде жаһандық және жергiлiктi проблемалар тоғыса түсуде.

Мұндай жағдайда сын-қатерлерге төтеп берудiң және мемлекеттiң табысқа жетуiнiң кепiлi елдiң басты байлығы — адамның даму мәселесi болып отыр.

Үкiмет, әрбiр мемлекеттiк органның, мемлекеттiк компанияның басшысы жұмыс тәсiлдерiн өзгертуi қажет.

Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуi басты басымдыққа айналуға тиiс.

Мен лауазымды тұлғаның жеке тиiмдiлiгiн және қызметке лайықтылығын дәл осы өлшемге сәйкес бағалайтын боламын.

* * *

Қазақстандықтардың әл-ауқаты, ең алдымен, табыстарының тұрақты өсiмi мен тұрмыс сапасына байланысты.

I. ХАЛЫҚ ТАБЫСЫНЫҢ ӨСУI

Адам еңбекқор болып, өз кәсiбiн жақсы меңгергенде және лайықты жалақы алуға немесе жеке кәсiп ашып, оны дамытуға мүмкiндiк болған кезде табыс артады.

Мемлекет пен адамдардың күш бiрiктiруiнiң арқасында ғана бiз Жалпыға ортақ еңбек қоғамын құра аламыз.

Бiрiншiден, Үкiметке 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап ең төменгi жалақыны 1,5 есе, яғни 28 мыңнан 42 мыңға дейiн өсiрудi тапсырамын.

Бұл барлық сала бойынша түрлi меншiк нысандарындағы кәсiпорындарда жұмыс iстейтiн 1 миллион 300 мың адамның еңбекақысын тiкелей қамтиды.

Бюджеттiк мекемелерде жұмыс iстейтiн 275 мың қызметкердiң еңбекақысы көбейiп, орта есеппен 35 пайызға өседi.

Осы мақсаттарға 2019-2021 жылдарда республикалық бюджеттен жыл сайын 96 миллиард теңге бөлу керек.

Осыған орай, ендi, ең төменгi жалақы ең төменгi күнкөрiс шегiне байланысты болмайды. Ең төменгi жалақының жаңа мөлшерi бүкiл экономика ауқымындағы еңбекақы өсiмiнiң катализаторына айналады.

Төмен жалақы алатын қызметкерлердiң еңбекақысын көтеруге қатысты бұл бастаманы iрi компаниялар қолдайды деп сенемiн.

Екiншiден, бизнестi өркендетудiң тұрақты көздерiн қалыптастырып, жеке инвестицияны ынталандыру және нарық еркiндiгiн қолдау керек.

Дәл осы бизнес арқылы жаңа жұмыс орындары ашылып, қазақстандықтардың басым бөлiгi табыспен қамтамасыз етiледi.

БIРIНШI. Бiз 2010 жылдың өзiнде «Бизнестiң жол картасы — 2020» бағдарламасын iске қостық.

Өңiрлерге жұмыс сапарым барысында мұның тиiмдiлiгiне көз жеткiздiм.

Бағдарламаның қолданылу мерзiмiн 2025 жылға дейiн ұзарту керек.

Осы бағдарламаны жүзеге асыру үшiн жыл сайын қосымша кемiнде 30 миллиард теңге бөлудi қарастыру қажет.

Бұл 3 жыл iшiнде қосымша кемiнде 22 мың жаңа жұмыс орнын ашуға, 224 миллиард теңге салық түсiруге және 3 триллион теңгенiң өнiмiн өндiруге мүмкiндiк бередi.

ЕКIНШI. Экономикада бәсекелестiктi дамыту және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы мен табиғи монополиялардың қызметi үшiн белгiленетiн тарифтер саласында тәртiп орнату мақсатымен батыл шаралар қабылдау керек.

Коммуналдық қызмет пен табиғи монополияларды реттеу салаларында тарифтiң жасалуы және тұтынушылардан жиналған қаржының жұмсалуы әлi күнге дейiн ашық емес.

Монополистердiң инвестициялық мiндеттемелерiне тиiмдi мониторинг пен бақылау жүргiзiлмей отыр.

Үкiмет 3 ай мерзiм iшiнде осы мәселемен айналысып, бәсекелестiктi қорғау функциясын елеулi түрде күшейте отырып, монополияға қарсы ведомствоның жұмысын реформалауы керек.

Бұл — маңызды мәселе, ол бизнес үшiн кететiн шығынның артуына, адамдардың нақты табысын азайтуға әкеп соқтырады.

ҮШIНШI. Бизнестi заңсыз әкiмшiлiк қысымнан және қылмыстық қудалау қаупiнен қорғауды арттыра түсу керек.

2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап салық заңнамасының бұзылуы жөнiндегi қылмыстық жауапкершiлiктiң қолданылу шегiн, айыппұлды өсiре отырып, 50 мың айлық есептiк көрсеткiшке дейiн арттыруды тапсырамын.

Сондай-ақ, негiзгi мiндетi көлеңкелi экономикамен күрес болуға тиiс Қаржы мониторингi комитетiне функцияларын бере отырып, Экономикалық тергеу қызметiн қайта құру қажет.

Бiз «қолма-қол ақшасыз экономикаға» бет бұруымыз керек.

Мұнда жазалаушы ғана емес, сондай-ақ бизнестiң қолма-қол ақшасыз есеп айырысуын қолдау сияқты ынталандырушы құралдарға да сүйенген жөн.

Салық және кеден саласындағы ақпараттық жүйелер интеграциясының аяқталуы әкiмшiлендiрудiң ашықтығын арттырады.

Үкiмет үш жыл iшiнде экономикадағы көлеңкелi айналымды кем дегенде 40 пайызға қысқарту үшiн нақты шаралар қабылдауға тиiс.

Бизнес өз жұмысын жаңадан бастау үшiн 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап салықтың негiзгi сомасы төленген жағдайда, өсiм мен айыппұлды алып тастай отырып, шағын және орта бизнес үшiн «салық амнистиясын» жүргiзуге кiрiсудi тапсырамын.

ТӨРТIНШI. Экспортқа бағытталған индустрияландыру мәселесi экономикалық саясаттың негiзгi элементi болуға тиiс.

Үкiмет өңдеу секторындағы экспорттаушыларға қолдау көрсетуге баса мән беруi қажет.

Бiздiң сауда саясатымызда селқостық болмауға тиiс.

Оған бiздiң тауарларымызды өңiрлiк және әлемдiк нарықта iлгерiлететiн белсендi сипат дарыту керек.

Сонымен бiрге, халық тұтынатын тауарлардың ауқымды номенклатурасын игерiп, «қарапайым заттар экономикасын» дамыту үшiн кәсiпорындарымызға көмектесу қажет.

Бұл экспорттық әлеуетiмiздi жүзеге асыру тұрғысынан ғана емес, сондай-ақ iшкi нарықты отандық тауарлармен толтыру үшiн де маңызды.

Үкiметке өңдеу өнеркәсiбi мен шикiзаттық емес экспортты қолдау мақсатымен алдағы 3 жылда қосымша 500 миллиард теңге бөлудi тапсырамын.

Басымдығы бар жобаларға қолжетiмдi несие беру мiндетiн шешу үшiн Ұлттық банкке кемiнде 600 миллиард теңге көлемiнде ұзақ мерзiмге қаржы бөлудi тапсырамын.

Үкiмет Ұлттық банкпен бiрлесiп, осы қаражаттың көзделген мақсатқа жұмсалуын қатаң бақылауды қамтамасыз етуi керек.

Iрi әрi серпiндi жобаларды жүзеге асыру үшiн шетелдiк инвесторлармен бiрлесiп инвестиция салу қағидаты бойынша жұмыс iстейтiн Шикiзаттық емес секторға бөлiнетiн тiкелей инвестиция қорын құру мәселесiн қарастыру қажет.

Сондай-ақ, көлiк-логистика және басқа да қызмет көрсету секторларын iлгерiлету жөнiндегi жұмыстарды жандандыру керек.

Бай табиғатымыз бен мәдени әлеуетiмiздi пайдалану үшiн сырттан келетiн және iшкi туризмдi дамытуға ерекше көңiл бөлу қажет. Үкiмет қысқа мерзiмде салалық мемлекеттiк бағдарлама қабылдауға тиiс.

БЕСIНШI. Агроөнеркәсiп кешенiнiң әлеуетiн толық iске асыру керек.

Негiзгi мiндет — еңбек өнiмдiлiгiн және қайта өңделген ауыл шаруашылығы өнiмiнiң экспортын 2022 жылға қарай 2,5 есе көбейту.

Мемлекеттiк қолдаудың барлық шараларын елiмiзге заманауи агротехнологияларды ауқымды түрде тартуға бағыттау қажет.

Бiз икемдi әрi ыңғайлы стандарттарды енгiзу және ауыл шаруашылығы саласындағы беделдi шетелдiк мамандарды — «ақылды адамдарды» тарту арқылы саланы басқарудың үздiк тәжiрибесiн пайдалануымыз керек.

Ауыл кәсiпкерлерiне шаруашылық жүргiзудiң жаңа дағдыларын үйрету үшiн жаппай оқыту жүйесiн қалыптастырған жөн.

Үкiметке алдағы 3 жыл iшiнде осы мақсаттарға жыл сайын қосымша кемiнде 100 миллиард теңге қарастыруды тапсырамын.

АЛТЫНШЫ. Инновациялық және сервистiк секторларды дамытуға ерекше көңiл бөлген жөн.

Ең алдымен, «болашақтың экономикасының» баламалы энергетика, жаңа материалдар, биомедицина, үлкен деректер, заттар интернетi, жасанды интеллект, блокчейн және басқа да бағыттарын iлгерiлетудi қамтамасыз ету қажет.

Елiмiздiң жаһандық әлемдегi орны мен рөлi келешекте нақ осыларға байланысты болады.

Үкiметке Назарбаев Университетiмен бiрлесiп, нақты жобаларды анықтай отырып, әрбiр бағыт бойынша арнайы бағдарламалар әзiрлеудi тапсырамын.

Университет базасында жасанды интеллект технологиясын әзiрлеумен айналысатын ғылыми-зерттеу институтын құру сондай жобалардың бiрi бола алады.

ЖЕТIНШI. Нақты экономиканы өркендету үшiн қаржы секторының рөлiн күшейтiп, ұзақ мерзiмдi макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету қажет.

Бағаның өсуi, қаржыландыруға қолжетiмдiлiк, банктердiң орнықтылығы — мiне, осы мәселелер көбiне қазiр жұрттың қызығушылығын тудырып отыр.

Ұлттық банк Үкiметпен бiрлесiп, қаржы секторын және нақты секторларды сауықтыру, инфляцияға қарсы кешендi саясат жүргiзу мәселелерiн жүйелi түрде шешудi бастауы керек.

Қалыптасқан жағдайда экономиканы, әсiресе, өңдеу секторы мен шағын және орта бизнестi несиелендiрудi ұлғайту өте маңызды.

Сондай-ақ, зейнетақы активтерi мен әлеуметтiк сақтандыру жүйесiнiң ресурстарын басқару тиiмдiлiгiн арттырып, баламалы қаржы құралдарын — құнды қағаз нарығы, сақтандыру және басқа да салаларды нақты дамыту керек.

Бизнестi шетел инвестициясымен, капиталға қолжетiмдiлiкпен қамтамасыз ету iсiнде «Астана» халықаралық қаржы орталығы маңызды рөл атқаруға тиiс.

Бiз жеке сотты, қаржы реттеуiшiн, биржаны арнайы құрдық.

Барлық мемлекеттiк органдар мен ұлттық компаниялар осы алаңды белсендi пайдаланып, оның тез қалыптасуына және дамуына атсалысуы керек.

* * *

Аталған шаралардың тиiмдi жүзеге асырылуы жалақының өсуi мен жаңа жұмыс орындарының ашылуы есебiнен қазақстандықтардың табысын арттырады.

Бұл үдерiстер әрдайым Үкiметтiң басты назарында болуға тиiс.

II. ТҰРМЫС САПАСЫН АРТТЫРУ

Әл-ауқатымыздың екiншi бiр сипаты — өмiр сүру деңгейiнiң артуы.

Бiлiм берудiң, денсаулық сақтау саласының, тұрғын үйдiң сапасы мен қолжетiмдiлiгi, жайлы және қауiпсiз жағдайда өмiр сүру мәселелерi әрбiр қазақстандық отбасына қатысты.

Осыған орай, Үкiмет әлеуметтiк секторға, қауiпсiздiк пен инфрақұрылымға мән бере отырып, бюджет шығыстарының басымдықтарын қайта қарауға тиiс.

БIРIНШI. 5 жыл iшiнде бiлiм, ғылым, денсаулық сақтау салаларына барлық көздерден жұмсалатын қаражатты iшкi жалпы өнiмнiң 10 пайызына дейiн жеткiзу қажет.

Қаржыландыруды халыққа қызмет көрсету сапасын елеулi түрде арттыруды қамтамасыз ететiн тиiстi реформаларды жүзеге асыру үшiн бағыттау керек.

ЕКIНШI. Мектепке дейiнгi бiлiм беру сапасын түбегейлi жақсарту керек.

Ойлау негiздерi, ақыл-ой мен шығармашылық қабiлеттер, жаңа дағдылар сонау бала кезден қалыптасады.

Бiлiм беру iсiнде 4К моделiне: креативтiлiктi, сыни ойлауды, коммуникативтiлiктi дамытуға және командада жұмыс iстей бiлуге басты назар аударылуда.

Бұл салада бiлiктiлiк талаптарын, оқыту әдiсiн, тәрбиешiлердiң және балабақшадағы басқа да қызметкерлердiң еңбегiне ақы төлеу жүйесiн қайта қарау қажет.

Бiлiм және ғылым министрлiгi әкiмдiктермен бiрлесiп, биыл тиiстi «Жол картасын» әзiрлеуi керек.

ҮШIНШI. Орта бiлiм беру жүйесiнде негiзгi тәсiлдер белгiленген, қазiргi кезеңде солардың орындалуына баса назар аударған жөн.

Назарбаев зияткерлiк мектептерiнiң оқыту жүйесi мен әдiстемесi мемлекеттiк мектептер үшiн бiрыңғай стандарт болуға тиiс. Бұл мектеп бiлiмiн реформалаудың қорытынды кезеңi болады.

Бiлiм сапасын бағалау жүйесi халықаралық стандарттарға негiзделуге тиiс.

Орта мектептердiң өзiнде балаларды мейлiнше сұранысқа ие мамандықтарға бейiмдеп, кәсiби диагностика жүргiзу маңызды.

Бұл оқытудың жеке бағдарын жасауға және оқушы мен мұғалiмнiң оқу жүктемесiн азайтуға мүмкiндiк бередi.

Балалар қауiпсiздiгiнiң маңыздылығын ескерiп, бүкiл мектептер мен балабақшаларды бейнебақылау жүйесiмен қамтамасыз етудi, мектеп психологтарының жұмысын күшейтудi және басқа да дәйектi шараларды жүзеге асыруды тапсырамын.

Бiлiм алудың қолжетiмдiлiгiн арттыру мақсатымен оқушыларға орын жетiспейтiнi, мектептердiң үш ауысымда оқыту және апат жағдайында болу проблемалары мейлiнше сезiлiп отырған өңiрлер үшiн Үкiметке 2019-2021 жылдарға арналған бюджеттен қосымша 50 миллиард теңге қарастыруды тапсырамын.

ТӨРТIНШI. Келесi жылы «Педагог мәртебесi туралы» заңды әзiрлеп, қабылдау қажет деп санаймын.

Бұл құжат мұғалiмдер мен мектепке дейiнгi мекемелер қызметкерлерi үшiн барлық игiлiктi қарастырып, жүктеменi азайтуға, жөнсiз тексерiстер мен мiндеттен тыс функциялардан арашалауға тиiс.

БЕСIНШI. Жоғары бiлiм беру iсiнде оқу орындарының маман дайындау сапасына қатысты талаптар күшейтiледi.

Бiз гранттардың санын көбейттiк, ендi жауапкершiлiктiң кезеңi келдi.

Жоғары оқу орнының табыстылығын бағалаудың басты критерийi — оқу бiтiрген студенттердiң жұмыспен қамтылуы, жалақысы жоғары жұмысқа орналасуы.

Жоғары оқу орындарын iрiлендiру саясатын жүргiзу қажет.

Нарықта жоғары сапалы бiлiм берудi қамтамасыз ететiндерi ғана қалуға тиiс. Назарбаев Университетiнiң тәжiрибесiне сүйенiп, үздiк шетелдiк топ-менеджерлердi жұмысқа тарту арқылы әлемнiң жетекшi университеттерiмен әрiптестiк орнату маңызды.

Қазiргi бiлiм инфрақұрылымының базасында Назарбаев Университетiнiң үлгiсiмен өңiрлiк жаңа жоғары оқу орнын құру қажет деп санаймын.

АЛТЫНШЫ. Медициналық қызмет сапасы халықтың әлеуметтiк көңiл-күйiнiң аса маңызды компонентi болып саналады.

Ең алдымен, әсiресе ауылдық жерлерде алғашқы медициналық-санитарлық көмектiң қолжетiмдi болуын қамтамасыз ету қажет.

Алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсететiн қызметкерлердi ынталандыру үшiн 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап ауруларды емдеу iсiн басқарудың жаңа тәсiлдерiн енгiзген учаскелiк медицина қызметкерлерiнiң жалақысын кезең-кезеңмен 20 пайызға көбейтудi тапсырамын.

Осы мақсаттарға келесi жылы 5 миллиард теңге бөлiнедi.

2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап барлық емханалар мен ауруханалар медициналық құжаттарды қағазсыз, цифрлық нұсқада жүргiзуге көшуге тиiс.

Бұл 2020 жылға қарай бүкiл тұрғындардың электронды денсаулық паспорттарын жасауға, кезектердi, бюрократияны жоюға, қызмет көрсету сапасын арттыруға мүмкiндiк бередi.

Осыған дейiн жасалған кардиологиялық және нейрохирургиялық кластерлердiң тәжiрибесiн пайдаланып, 2019 жылы Астанада Ұлттық ғылыми онкологиялық орталықтың құрылысын бастау керек.

Осылайша бiз көптеген адам өмiрiн сақтап қаламыз.

ЖЕТIНШI. Өңiрлiк деңгейдегi резервтердi тауып, бұқаралық спорт пен дене шынықтырудың қолжетiмдiлiгiн арттыру қажет.

Үкiметке және әкiмдерге кем дегенде 100 дене шынықтыру-сауықтыру кешенiн салуды тапсырамын.

Сондай-ақ, қолданыстағы, әсiресе мектептердегi спорт ғимараттарын тиiмдi пайдаланып, дене шынықтырумен айналысу үшiн аулаларды, парктердi, саябақтарды жабдықтау қажет.

СЕГIЗIНШI. Ұлт саулығы — мемлекеттiң басты басымдығы. Бұл — қазақстандықтар сапалы азық-түлiктi пайдалануға тиiс деген сөз.

Бүгiнде халықты сапасыз әрi денсаулыққа және өмiрге қауiп төндiретiн тауарлар мен көрсетiлетiн қызметтерден қорғайтын тұтас саясат жоқ.

Үкiметке шаралар қабылдауды және осы жұмысты ретке келтiрудi тапсырамын.

Келесi жылдан бастап Тауарлар мен көрсетiлетiн қызмет сапасын және қауiпсiздiгiн бақылау комитетi жұмысын бастауға тиiс.

Оның қызметi, ең бастысы, азық-түлiкке, дәрi-дәрмекке, ауыз суға, балалар тауарына, медициналық қызмет көрсетуге сараптама жүргiзудi қамтитын болады.

Бұл үшiн заманауи зертханалық базаны қамтамасыз етiп, бiлiктi мамандар штатын қалыптастыру қажет.

Бұл орайда, тұтынушылардың құқықтарын қорғайтын қоғамдық ұйымдарды институционалды тұрғыдан күшейтiп, оларды белсендi пайдаланған жөн.

Бiз әрдайым бизнеске көмек көрсетемiз, бiрақ адам, оның құқықтары мен денсаулығы маңыздырақ.

Мемлекет әкiмшiлiк кедергiлердi азайту барысында көптеген тексерiстен, рұқсат беру және басқа да рәсiмдерден бас тартты.

Сондықтан, ұсынылатын тауарлардың, көрсетiлетiн қызметтердiң сапасы мен қауiпсiздiгi үшiн бизнес қоғамдастығы да жауап бередi.

Жалпы, бизнес пайда табуды ғана емес, сондай-ақ, мемлекетпен бiрлесiп азаматтарымыздың қауiпсiздiгi мен жайлы тұрмысын қамтамасыз етудi де ойлауы керек.

* * *

Халыққа сапалы әлеуметтiк қызмет көрсету iсi тұрғын үй жағдайын жақсарту, елiмiздегi кез келген елдi мекенде жайлы әрi қауiпсiз өмiр сүру сипатындағы мол мүмкiндiктермен үйлесiмдi түрде толыға түсуге тиiс.

III. ӨМIР СҮРУГЕ ЖАЙЛЫ ОРТА ҚАЛЫПТАСТЫРУ

Жайлылық дегенiмiз — ең алдымен, тұрғын үйдiң қолжетiмдiлiгi, ауланың әдемiлiгi мен қауiпсiздiгi, тiршiлiкке және жұмыс iстеуге қолайлы елдi мекеннiң және сапалы инфрақұрылымның болуы.

БIРIНШI. Сапалы әрi қолжетiмдi тұрғын үй.

Бүгiнде бiз тұрғын үй құрылысына зор серпiн берiп отырған «Нұрлы жер» бағдарламасын табысты iске асырудамыз.

Тұрғын үй ипотекасының қолжетiмдiлiгiн арттыратын жаңа ауқымдағы «7-20-25» бағдарламасы қолға алынды.

Әкiмдерге жергiлiктi бюджет есебiнен жеңiлдетiлген ипотека бойынша алғашқы жарнаны iшiнара субсидиялау мәселесiн пысықтауды тапсырамын.

Мұндай тұрғын үй сертификаттарын беру бiлiктiлiгi жоғары педагогтер, медицина қызметкерлерi, полицейлер және өңiрге қажеттi басқа да мамандар үшiн ипотеканың қол жетiмдiлiгiн арттырады.

Сондай-ақ, халықтың әлеуметтiк тұрғыдан әлсiз топтары үшiн iрi қалаларда жалдамалы тұрғын үй құрылысын ұлғайту қажет.

Бұл шаралар 250 мыңнан астам отбасы үшiн тұрғын үй жағдайын жақсартуға мүмкiндiк бередi.

Бюджет есебiнен салынатын жаппай құрылыс алаңдарына арналған инженерлiк инфрақұрылым жүргiзудi қоса алғанда, мемлекет бес жыл iшiнде 650 мың отбасыға немесе 2 миллионнан астам азаматтарымызға қолдау көрсетедi.

ЕКIНШI. Елiмiздiң аумақтық дамуына жаңа тәсiлдер енгiзудi қамтамасыз ету қажет.

Бүгiнде жетекшi елдердiң экономикасы, көбiне, жаһандық қалалар немесе мегаполистер арқылы танылады.

Әлемдiк iшкi жалпы өнiмнiң 70 пайыздан астамы қалаларда түзiледi.

Бiздiң өз тұрмыс салтымыз тарихи қалыптасты, моноқалалары мен шағын облыс орталықтары бар аграрлы экономика басымдыққа ие болды.

Сондықтан 18 миллион халқы бар ел үшiн миллионнан астам тұрғыны бар 3 қаланың болуы, соның iшiнде 2 қаланың тәуелсiз Қазақстан дәуiрiнде осы қатарға қосылуы  — үлкен жетiстiк.

Астана мен Алматы елiмiздегi iшкi жалпы өнiмнiң 30 пайыздан астамын қазiрдiң өзiнде қамтамасыз етiп отыр.

Бiрақ, қалалардың инфрақұрылымы кәсiпорындар мен тұрғындардың жедел өсiп келе жатқан қажеттiлiктерiне сай бола бермейдi.

Соңғы жылдары бiз «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша республикалық маңызы бар инфрақұрылым қалыптастырдық.

2015 жылдан бастап 2400 шақырым автомобиль жолы салынды және қайта жөнделдi. Бұл жұмыстар жалғасуда және 2020 жылға дейiн қосымша 4600 шақырым жол пайдалануға берiледi.

Ендi өңiрлiк және қалалық инфрақұрылымды жүйелi түрде дамытқан жөн.

Осы мақсатқа орай биыл қаржыландыру көлемi арты: жергiлiктi маңызы бар жолдарға 150 миллиард теңгеге дейiн, ауылдық жерлердi сумен қамтуға 100 миллиард теңгеге дейiн қаражат бөлiндi.

Әкiмдер осы қаражаттың есебiнен өңiрлердегi мейлiнше өткiр проблемаларды шешуге күш жұмылдыруы керек.

Үкiмет бұл мiндеттi жүйелi қолға алып, қосымша инфрақұрылымдық мәселелер тiзiмiн жасап, жобаларды бағалап, оларды қаржыландыру көздерiн iздеп табуы қажет.

Жаңа мектептер, балабақшалар, ауруханалар құрылысын елдi мекендердi дамыту жоспарларымен ұштастыру қажет, сондай-ақ, бұл секторға жеке инвесторларды тарту үшiн жағдай жасаған жөн.

Сонымен қатар, «инфрақұрылым адамдарға» моделiнен «адамдар инфрақұрылымға» моделiне бiрте-бiрте көшу қажет.

Бұл елдi мекендердi iрiлендiру iсiн ынталандырып, бөлiнетiн қаражатты пайдалану тиiмдiлiгiн арттыратын болады.

Әрбiр өңiр мен iрi қала бәсекеге қабiлеттiлiктiң қолда бар басымдықтарын ескерiп, өзiндiк орнықты экономикалық өсу және жұмыспен қамту моделiне сүйене отырып дамуға тиiс.

Осыған орай, тiрек саналатын ауылдардан бастап республикалық маңызы бар қалаларға дейiнгi түрлi елдi мекендер үшiн өңiрлiк стандарттар жүйесiн әзiрлеу керек.

Бұл стандарт әлеуметтiк игiлiктер мен көрсетiлетiн мемлекеттiк қызметтердiң тiзiмi мен қолжетiмдiлiгiнiң, көлiк, мәдени-спорттық, iскерлiк, өндiрiстiк, цифрлық инфрақұрылыммен қамтамасыз етiлудiң нақты көрсеткiштерiн және басқа да мәселелердi қамтуға тиiс.

Экологиялық ахуалды жақсарту, соның iшiнде зиянды заттардың таралуы, топырақтың, жердiң, ауаның жағдайы, қалдықтарды жою, сондай-ақ онлайн түрiнде еркiн қолжетiмдi экологиялық мониторинг жүргiзу жүйесiн дамыту жөнiндегi жұмыстарды күшейту қажет.

Мүмкiндiгi шектеулi тұлғаларға арналған «кедергiсiз орта» қалыптастыруға зор мән берiлуге тиiс.

2019 жылдың 1 қыркүйегiне дейiн Елiмiздiң басқарылатын урбанизациясының жаңа картасына айналатын Елiмiздiң 2030 жылға дейiнгi аумақтық-кеңiстiктiк дамуының болжамды схемасын әзiрлеудi тапсырамын.

Практикалық шараларды жүзеге асыру үшiн нақты iс-шараларды, жобаларды және қаржыландыру көлемiн көрсете отырып, Өңiрлердi дамытудың 2025 жылға дейiнгi прагматикалық бағдарламасын әзiрлеудi тапсырамын.

Өңiрлiк дамудың аталған аспектiлерi iске асырылу мерзiмдерi 2025 жылға дейiн ұзартылуға тиiс «Нұрлы жол» және «Нұрлы жер» мемлекеттiк бағдарламаларында ескерiлуi керек.

Бiрiншiсi көлiк инфрақұрылымын дамытуға, екiншiсi — коммуналды және тұрғын үй құрылысындағы мiндеттердi шешуге бағытталуға тиiс.

Бұл бағдарламалардың «екiншi тынысын» ашу керек.

ҮШIНШI. Құқық қорғау органдарының жұмысына терең және сапалы өзгерiстер қажет.

Қауiпсiздiк тұрмыс сапасының ажырамас бөлiгi болып саналады.

Iшкi iстер органдарының қызметкерлерi қылмыспен күресте «алдыңғы шепте» жүрiедi, көбiне өз басын қатерге тiгiп, азаматтарды қорғайды.

Сонымен қатар, қоғам құқық қорғау органдарының, ең алдымен, полиция жұмысының түбегейлi жақсаруын күтiп отыр.

Үкiметке Президент Әкiмшiлiгiмен бiрлесiп, «Iшкi iстер органдарын жаңғырту жөнiндегi жол картасын» қабылдауды тапсырамын.

Реформалар 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап жүзеге асырыла бастауға тиiс.

Бiрiншiден, Iшкi iстер министрлiгiнiң штаттық санын оңтайландырып, полицияны өзiне тиесiлi емес функциялардан арылту қажет.

Үнемделген қаражатты полицейлердiң жалақысын көбейтуге, олардың тұрғын үй және өзге де әлеуметтiк мәселелерiн шешуге бағыттаған жөн.

Екiншiден, полиция қызметкерiнiң жаңа стандартын бекiтiп, мансаптық iлгерiлеу, сондай-ақ, полиция академиялары арқылы кадрларды даярлау мен iрiктеу жүйесiн өзгерту керек.

Қызметкерлердiң бәрi қайта аттестациялаудан өтуге тиiс. Тек үздiктерi ғана қызметiн жалғастырады.

Үшiншiден, халықпен жұмыс iстеудiң жаңа заманауи форматтарын енгiзiп, полицияны бағалаудың критерийлерiн түбегейлi өзгерткен жөн.

Полицияның жұмысын сервистiк модельге көшiру қажет.

Азаматтар санасында полицейлер жазалаушы емес, керiсiнше, қиын жағдайда көмек көрсетушi деген түсiнiк орнығуы керек.

Қалалық және аудандық iшкi iстер органдары жанында Халыққа қызмет көрсету орталықтарының қағидаты бойынша азаматтарды қабылдау үшiн қолайлы жағдай жасау қажет.

Қазақстанның бүкiл қалаларын қоғамдық қауiпсiздiкке мониторинг жүргiзу жүйелерiмен жабдықтау керек.

Қоғам тарапынан бiлдiрiлген сенiм деңгейi және халықтың өзiн қауiпсiз сезiнуi полиция жұмысын бағалаудың негiзгi өлшемдерi болуға тиiс.

ТӨРТIНШI. Сот жүйесiн одан әрi жаңғырту.

Соңғы жылдары көп жұмыс атқарылды, дегенмен, басты мiндет — соттарға деген сенiмнiң жоғары деңгейiн қамтамасыз ету шешiмiн таппай отыр.

Сонымен қатар, құқық үстемдiгi — бiздiң реформаларымыздың табысты болуының негiзгi факторы.

Бiрiншiден, сот жұмысының заманауи форматтарын және озық электронды сервистер енгiзудi жалғастырған жөн.

Жыл сайын 4 миллион азаматымыз сотта қаралатын iске қатысады.

Бұған қаншама күш пен қаражат жұмсалады!

Уақыт пен ресурстардың орынсыз шығынын талап ететiн артық сот рәсiмдерi қысқаруға тиiс. Бұрын адамдардың жеке өздерiнiң келуi талап етiлсе, қазiр оны алыстан жүзеге асыруға болады.

Екiншiден, сот жүйесiнiң сапалы дамуын және кадрларының жаңаруын қамтамасыз етiп, үздiк заңгерлер судья болуға ұмтылатындай жағдай жасау керек.

Үшiншiден, әсiресе бизнес пен мемлекеттiк құрылымдар арасындағы сот арқылы шешiлетiн дау-дамайды қарау кезiнде түсiнiктi әрi болжамды сот тәжiрибесi керек, сондай-ақ судьяларға заңсыз ықпал ету мүмкiндiктерiн жою қажет.

Жоғарғы сотқа Үкiметпен бiрлесiп, жыл соңына дейiн тиiстi шаралар кешенiн әзiрлеудi тапсырамын.

* * *

Кез келген реформаларды iске асыру барысында өзiнiң барлық iс-қимылын халықтың әл-ауқатын арттыруға арнайтын жинақы әрi тиiмдi мемлекеттiк аппарат маңызды рөл атқаратын болады.

IV. АЗАМАТТАР СҰРАНЫСЫНА БЕЙIМДЕЛГЕН МЕМЛЕКЕТТIК АППАРАТ

Жаңа кезең жағдайында мемлекеттiк аппарат қалай өзгеруге тиiс?

БIРIНШI. Мемлекеттiк органдар қызметiнiң тиiмдiлiгiн түбегейлi арттыру.

«Сапа» — мемлекеттiк қызметшi өмiрiнiң жаңа стилi, ал өзiн-өзi жетiлдiру — оның басты қағидаты болуға тиiс.

Жаңа формацияның мемлекеттiк қызметшiлерi мемлекет пен қоғам арасындағы алшақтықты қысқартуға тиiс.

Бұл арқылы тұрақты керi байланыс орнығып, мемлекеттiк саясаттың нақты шаралары мен нәтижелерi қызу талқыланып, жұртшылыққа түсiндiрiледi.

Мемлекеттiк басқару академиясы Назарбаев Университетiмен бiрлесiп, «Жаңа формацияның басшысы» бағдарламасын және басшылық қызметтерге тағайындау кезiнде арнайы қайта даярлаудан өткiзетiн курстар әзiрлеу қажет.

Үздiк шетелдiк компанияларда жұмыс тәжiрибесi бар немесе әлемнiң жетекшi университеттерiнде бiлiм алған жеке сектордағы кәсiби мамандарды тарту маңызды.

Биыл бiз 4 мемлекеттiк органға жалақы төлеудiң жаңа моделiн енгiздiк.

Барлық пилоттық жобалар жақсы нәтижелер көрсетiп отыр.

Мемлекеттiк қызметке қызығушылық артты, әсiресе өңiрлiк деңгейде оның өзектiлiгi жоғары.

Тиiмсiз шығындарды оңтайландыру және басшылық құрамын қысқарту есебiнен төменгi және орта буындағы қызметкерлердiң жалақысы 2 — 2,5 есе өстi.

Кадрлардың жұмыстан кетуi 2 есе қысқарды.

Беделдi жоғары оқу орындарын бiтiрген түлектердi қоса алғанда, бiлiктiлiгi жоғары кадрлардың жеке сектордан келуi 3 есе артты.

Мемлекеттiк қызмет iстерi агенттiгiнде орталық аппаратқа арналған конкурс бiр орынға 28 адамға дейiн, ал өңiрлiк құрылымдарда бiр орынға 60 адамға дейiн өстi.

Маңғыстау облысының әкiмдiгiндегi 1 бос орынға ендi 16 адам, ал Әдiлет министрлiгiнде орта есеппен 13 адам үмiткер болып отыр.

Астанада мемлекет-жекеменшiк әрiптестiк аясында iске асырылып жатқан жобаларды қаржыландыруға қатысты жаңа тәсiлдер есебiнен ғана 30 миллиардтан астам теңге үнемделдi.

Еңбекақы төлеудiң жаңа моделiне көшу үшiн мемлекеттiк органдардың басшыларына «бюджеттiк-кадрлық маневрдi» жүзеге асыруға құқық бердiм.

Олар үнемделген қаражатты қызметшiлердiң жалақысын арттыруға бағыттау мүмкiндiгiн алды.

Қазiргi уақытта көптеген мемлекеттiк органдар жаңа модельге көшудi қалап отыр.

Ең бастысы — олар мұны тек жалақыны көбейту ғана емес, бәрiнен бұрын, жұмыстарының тиiмдiлiгiн арттыру деп түсiнуi керек.

Еңбекке төленетiн қаржының өсiмi бюджет шығысын, соның iшiнде бағынышты мекемелердiң шығыстарын оңтайландыру және үнемдеу есебiнен өтелуiн бақылауда ұстауды тапсырамын.

Бұл жерде аталған жобаның беделiн түсiрмес үшiн формализм мен теңгермешiлiкке жол бермеу қажет.

ЕКIНШI. Осы күрделi кезеңде бөлiнетiн әрбiр теңгенiң қайтарымының мол болуына қол жеткiзу керек.

Тексерiстер нәтижелерi айқындап отырғандай, құрылыс құны кей жағдайда жобалық құжаттар әзiрлеу кезеңiнде-ақ арттырылып көрсетiледi.

Соңына дейiн жеткiзiлмейтiн немесе перспективасы жоқ екенi әуел бастан белгiлi болған жобалар бар.

Егер жүктелген iске жауапкершiлiк танытатын болсақ, бюджеттiң жүздеген миллиард теңгесiн үнемдеп, тұрғындардың нақты қажетiне бағыттауға болады.

Үкiмет тиiмсiз әрi уақтылы емес шығындарды болдырмай, шығыстарды оңтайландырып, қаражатты үнемдеу үшiн жүйелi шаралар қабылдауы қажет.

ҮШIНШI. Сыбайлас жемқорлықпен белсендi күрес жалғасатын болады.

Бiрiншiден, көрсетiлетiн мемлекеттiк қызметтер аясында мемлекеттiк қызметшiлердiң тұрғындармен тiкелей қарым-қатынасын азайтуға қол жеткiзген жөн.

Жер қатынастары мен құрылыс саласындағы бюрократтық рәсiмдер жұртшылықты мазалайтын мәселелердiң бiрi болып саналады.

Бұл салада ашықтық жоқ, халық пен бизнес ақпаратқа толық қол жеткiзе алмай отыр.

Жер қоры мен жылжымайтын мүлiк нысандары туралы мәлiметтердiң бiрыңғай ақпараттық базасын жасауды тапсырамын.

Осы мәселе бойынша тәртiп орнатып, жердi нақты инвесторларға беру керек!

Бұл — бiр ғана мысал.

Жұрттың және бизнес қоғамдастығының наразылығын туғызатын басқа да бағыттар бойынша тиiстi жұмыстар жүргiзу керек.

Жалпы, 2019 жылы көрсетiлетiн мемлекеттiк қызметтердiң 80 пайызы, ал 2020 жылы кемiнде 90 пайызы электронды форматқа көшiрiлуге тиiс.

Сол үшiн Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы заңды жедел жаңарту керек.

Екiншiден, қарамағындағы қызметкерлер сыбайлас жемқорлыққа қатысты құқықбұзушылық жасаған жағдайда бiрiншi басшылардың жеке тәртiптiк жауапкершiлiгiн күшейту мәселесiн пысықтау қажет.

Сонымен қатар, адал жұмыс iстейтiн қызметкер тексерушiлерден қорықпауға тиiс.

Үшiншiден, «Сыбайлас жемқорлықтан ада өңiрлер» жобалары аясында елорданың жемқорлыққа қарсы стратегияны жүзеге асыру жөнiндегi тәжiрибесiн тарату керек.

ТӨРТIНШI. Үкiмет пен барлық мемлекеттiк органдардың жұмысында формализм мен бюрократияны азайту қажет.

Соңғы кездерi Үкiметтегi, мемлекеттiк органдардағы ұзақ отырыстар мен кеңестердiң саны еселеп артып, сондай-ақ құжат айналымы елеулi түрде көбейдi.

Үкiмет әкiмдердiң және олардың орынбасарларының қатысуымен күнiне 7 кеңес өткiзетiн кездерi де болады.

Олар қай кезде жұмыс iстейдi?

Мұны доғарып, бұл мәселенi ретке келтiру керек.

Өздерiне нақты мiндеттемелер алуға және солар үшiн жария түрде есеп беруге тиiс министрлер мен әкiмдерге шешiм қабылдау еркiндiгiн ұсыну қажет.

Елiмiздiң 2025 жылға дейiнгi дамуының стратегиялық жоспарының әзiрленген көрсеткiштер картасы бұған негiз болуға тиiс.

БЕСIНШI. Қойылған мiндеттердi тиiмдi жүзеге асыру үшiн реформалардың жүргiзiлуiне бақылау механизмдерiн күшейту қажет.

Үкiмет пен мемлекеттiк органдар жыл соңына дейiн дамудың аталған барлық мәселелерiн қамти отырып, нақты индикаторлар мен «жол карталарын» әзiрлеуге тиiс, сондай-ақ реформаларды iске қосу үшiн қажеттi заң жобаларының бәрiн Парламентке уақтылы енгiзуi керек.

Өз кезегiнде, Парламент оларды сапалы әрi жедел қарастырып, қабылдауға тиiс.

Реформалар мен негiзгi стратегиялық құжаттардың жүзеге асырылу барысына мониторинг жүргiзiп, бағалау үшiн қажеттi өкiлеттiктер бере отырып, Президент Әкiмшiлiгiнде Ұлттық жаңғыру офисiн құруды тапсырамын.

Бұл офис статистикалық көрсеткiштерге мониторинг жүргiзуден бөлек, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының тәжiрибесiне сәйкес, тұрғындар үшiн өзектi мәселелер жөнiнде халық пен бизнес өкiлдерi арасында тұрақты түрде сауалнама жүргiзудi қамтамасыз етедi.

Офис әрбiр бағыт бойынша қалыптасқан жағдай жөнiнде маған үнемi баяндап отырады.

Үкiметтiң әрбiр мүшесi, мемлекеттiк органдар мен компаниялардың басшылары алға қойылған мiндеттердiң орындалуына дербес жауап беретiн болады.

V. ТИIМДI СЫРТҚЫ САЯСАТ

Қазақстанның табысты жаңғыруын қамтамасыз ету үшiн бастамашыл белсендi сыртқы саясатты одан әрi жүзеге асыру қажет.

Бiздiң бейбiтсүйгiш бағытымыз бен осы саладағы нақты айқындалған қағидаттарымыз өзiн-өзi толық ақтап отыр.

Қазақстанның Ресей Федерациясымен қарым-қатынасы мемлекетаралық байланыстардың эталоны болып саналады.

Толыққанды интеграциялық бiрлестiк әрi әлемдiк экономикалық қатынастардың белсендi мүшесi ретiнде қалыптасқан Еуразиялық экономикалық одақ табысты жұмыс iстеуде.

Орталық Азия өңiрiнде өзара ықпалдастықтың жаңа парағы ашылды.

Қытай Халық Республикасымен жан-жақты стратегиялық серiктестiгiмiз дәйектi түрде дамып келедi.

«Бiр белдеу — бiр жол» бағдарламасы Қытаймен қарым-қатынасымызға тың серпiн бердi.

Менiң қаңтар айындағы Вашингтонға ресми сапарым және Президент Дональд Трамппен жүргiзген келiссөздерiм барысында Қазақстан мен АҚШ-тың XXI ғасырдағы кеңейтiлген стратегиялық серiктестiгi жөнiндегi уағдаластыққа қол жеткiзiлдi.

Бiз сауда және инвестиция саласындағы iрi серiктесiмiз — Еуропа Одағымен қарқынды ынтымақтастығымызды жалғастыра беремiз.

ТМД елдерiмен, Түркиямен, Иранмен, Араб Шығысы және Азия елдерiмен өзара тиiмдi екi жақты қатынастар дамып келедi.

Ақтау қаласындағы саммитте қабылданған Каспий теңiзiнiң құқықтық мәртебесi туралы конвенция Каспий маңы елдерiмен ынтымақтастықтың жаңа мүмкiндiктерiне жол ашады.

Қазақстан Бiрiккен Ұлттар Ұйымының Қауiпсiздiк Кеңесiндегi миссиясын абыроймен аяқтап келедi.

Сирия жөнiндегi Астана процесi бейбiт жолмен реттеу және осы елдiң дағдарыстан шығуы жөнiнде тиiмдi жұмыс жүргiзiп жатқан бiрден-бiр келiссөздер форматына айналды.

Сонымен қатар, қазiргi күрделi жағдайда Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты бейiмделудi және ұлттық мүдденi прагматизм қағидаттарына сәйкес iлгерiлетудi талап етедi.

* * *

Барлық кезеңде де табысқа деген нық сенiм мен халықтың бiрлiгi ғана ел тағдырын шешкен.

Бiрлескен күш-жiгерiмiздiң арқасында ғана бiз ұлы асуларды бағындыра аламыз.

VI. ӘРБIР ҚАЗАҚСТАНДЫҚТЫҢ ЕЛIМIЗДЕГI ӨЗГЕРIСТЕР ҮДЕРIСТЕРIНЕ АТСАЛЫСУЫ

Әрбiр қазақстандық жүргiзiлiп жатқан реформалардың мәнiн және олардың Отанымызды өркендету жолындағы маңызын жете түсiнуге тиiс.

Реформаларды табысты жүзеге асыру үшiн қоғамымыздың ортақ мақсатқа жұмылуы аса маңызды.

«Рухани жаңғыру» бағдарламасы жаппай қолдауға ие болып, қоғамдағы жаңғыру үдерiстерiне зор серпiн бердi.

Бұл бастаманы әрi қарай жалғастырып қана қоймай, оның аясын жаңа мазмұнмен және бағыттармен толықтыру қажет.

Жастар мен отбасы институтын кешендi қолдау мемлекеттiк саясаттың басымдығына айналуға тиiс.

Жастардың барлық санатын қолдауға арналған шараларды толық қамтитын әлеуметтiк сатының ауқымды платформасын қалыптастыру керек.

Келесi жылды Жастар жылы деп жариялауды ұсынамын.

Бiз ауылдық жерлердiң әлеуметтiк ортасын жаңғыртуға кiрiсуiмiз қажет.

Бұған арнайы «Ауыл — Ел бесiгi» жобасының iске қосылуы септiгiн тигiзедi.

Бұл жоба арқылы өңiрлердегi еңбекке қатысты идеологияны iлгерiлетудi қолға алу керек.

Бойскаут қозғалысы сияқты «Сарбаз» балалар-жасөспiрiмдер бiрлестiгiн құрып, мектептерде әскери-патриоттық тәрбиенiң рөлiн күшейткен жөн.

«Өз жерiңдi танып бiл» жаңа бастамасы аясында елiмiздiң өңiрлерi бойынша жаппай мектеп туризмiн қайта жаңғырту керек.

Бүгiнде халықтың әлеуметтiк көңiл-күйiн айқындайтын негiзгi салаларда теңдессiз шаралар ұсынылып отыр.

Бастамалардың қаржылық көлемi

1,5 триллион теңгеден асады, ал жиынтық әсерi одан да көбiрек. Бұл халықтың өмiр сүру деңгейiн арттыруға зор серпiн бередi.

Бұл — ең сенiмдi әрi тиiмдi инвестиция.

Қымбатты қазақстандықтар!

Халқымыздың бақуатты өмiр сүруi және елiмiздiң озық дамыған 30 елдiң қатарына қосылуы — Тәуелсiз мемлекетiмiздiң мәңгiлiк мұраты.

Бiз қашан да заман сынына тегеурiндi iс-қимылмен төтеп берiп келемiз.

Бұл — ең алдымен, ел ынтымағының арқасы.

«Ынтымақты елдiң ырысы мол» дейдi халқымыз.

Бүгiнгi кезеңнiң де талабы оңай емес.

Бiрлiгiмiз мызғымаса, ынтымағымыз ыдырамаса, бiз үшiн алынбайтын асу, бағынбайтын белес болмайды.

Мен әрбiр жолдауымда халықтың әлеуметтiк жағдайы мен тұрмыс сапасын жақсартуға ерекше мән берiп келемiн.

Қазiргi «7-20-25», «Нұрлы жол», «Нұрлы жер» және басқа да мемлекеттiк бағдарламалардың басты мақсаты — халқымыздың тұрмыс сапасын жақсарту.

Қазақстанның бағындыратын биiктерi әлi алда.

Осы жолда халық сенiмi рухымызды жiгерлендiрiп, бойымызға күш-қайрат дарытады.

Сол сенiмдi ақтаудан артық мұрат жоқ!

Мақаланың шыққан күні: 15.02.2016 11:10
Парақтағы соңғы өзгерістер: 02.09.2019 16:15
Қаралым саны: 3152

egov.kz - мемлекеттік қызметтер және ақпарат онлайн

Сайтты сүйемелдеу: «Интегро компаниясы»
Яндекс.Метрика
Қаз Рус

Сіздің жасыңыз?